Bookfolio

Listy św. Jana i Judy

William Barclay

religia

Pierwszy List Jana nazywamy listem, mimo iż na początku nie posiada on adresata, a na końcu – pozdrowień, jak Listy Pawła, ma jednak bardzo osobisty charakter. Człowiek piszący słowa listu bez wątpienia miał na uwadze konkretną sytuację i określoną grupę ludzi. Zarówno forma, jak i osobisty charakter Pierwszego Listu Jana da się wyjaśnić wtedy, gdy potraktujemy go jako "pełne miłości i troski kazanie", napisane przez duszpasterza i wysyłane do różnych zborów znajdujących się pod jego opieką. Drugi i Trzeci List pochodzą od starszego. Drugi List zaczyna się słowami: "Starszy do wybranej pani i jej dzieci", zaś Trzeci: "Starszy do umiłowanego Gajusa". Najmniej prawdopodobne, aby starszy był oficjalnym czy kościelnym tytułem. Starsi byli przedstawicielami danego zboru, których jurysdykcja nie rozciągała się poza ten zbór, podczas gdy autor tych Listów ma prawo autorytatywnego przemawiania do wielu zborów. Przemawia on jako ten, którego autorytet rozciąga się na cały Kościół. Słowo prezbyteros zasadniczo oznaczało starszy, ale nie w oficjalnym, lecz naturalnym znaczeniu. Raczej należałoby je przetłumaczyć jako sędziwy czy starzec, ponieważ to nie z kościelnej pozycji, lecz z pozycji wieku i osobistych doświadczeń autor tych Listów czerpie swój autorytet. Jak wiemy, w Efezie przebywał sędziwy Jan, który zajmował bardzo szczególną pozycję. W okresie pierwotnego Kościoła żył pewien człowiek, zwany Papieszem (70-146). Jego pasją było kolekcjonowanie wszelkich informacji dotyczących początków Kościoła. Nie był on wielkim uczonym, Euzebiusz nazywa go "człowiekiem o bardzo ograniczonej inteligencji"; jednak przekazuje on nam bardzo ciekawe informacje. Był on biskupem Hierapolis, ale pozostawał w bliskich kontaktach z Efezem; podaje on nam sposób, w jaki gromadził swoje informacje. Często korzystał w tej dziedzinie z pomocy starszego zboru, a szczególnie wspomina starszego zwanego Janem. "Nie waham się - pisze on - przekazać wam wraz z moimi wyjaśnieniami wszystko to, czego dowiedziałem się od starszych. Nie zadowalałem się tymi, którzy dużo mówią dla własnej przyjemności, ale przede wszystkim słuchałem tych, którzy uczą prawdy, nie chodziło mi o tych, którzy nauczają dziwnych przykazań, lecz o tych, którzy posiadają przykazania Pańskie, pochodzące z samej prawdy. Jeżeli ktoś był naśladowcą starszych, pytałem go o wypowiedzi tych starszych: co powiedział Andrzej czy Piotr, co zostało powiedziane przez Filipa, Tomasza, Jakuba, Mateusza czy innego z uczniów Pana lub co powiadają Aristion czy starzec Jan. Nie uważam bowiem, aby wiadomości pochodzące z książek były dla mnie tak ważne jak te pochodzące od żyjących jeszcze ludzi". Z tego wyraźnie wynika, że Starszy Jan lub starzec Jan, był dobrze znaną postacią w Efezie, przy czym wyraźnie oddziela się go od apostoła Jana. Autorem tych dwóch Listów musiał być właśnie ten Jan. W tym czasie był on już starszym człowiekiem, może ostatnim żywym łącznikiem z Jezusem i Jego uczniami. Człowiek ten rozporządzał autorytetem biskupa w Efezie i dalszej okolicy, gdy widział zagrożenie zboru przez trudności i herezje, napisał pełne miłości rady i zachęty do wytrwania. Są to więc Listy sędziwego świętego, jednego z ostatnich ludzi pierwszego pokolenia chrześcijan, człowieka ogólnie lubianego i szanowanego. List Judy dla większości jest mało znany i bardzo rzadko czytany. Istotna trudność tego Listu tkwi w tym, że jego główne tło, główne myśli, obrazy i cytaty są nam zupełnie obce. Mimo to jest on mocnym uderzeniem dla tych, którzy czytają go po raz pierwszy. Jest on głosem trąbki wzywającej do obrony wiary. Moffatt nazywa List Judy "ognistym krzyżem budzącym zbory". Zaś J. B. Mayor, jeden z największych jego wydawców, powiedział: "Z wyjątkiem początku i końca jest to bardziej dziwny niż budujący List". Z tego właśnie powodu powinniśmy się zabrać do solidnego studiowania tego Listu. Jeżeli bowiem zrozumiemy myśl Judy i dokładnie przyjrzymy się sytuacji, w jakiej został on napisany, List ten stanie się jednym z najciekawszych dokumentów pierwotnego Kościoła, List, który nigdy nic nie stracił na aktualności. W historii Kościoła były takie okresy, szczególnie w czasie przebudzeń, gdy List Judy stawał się najbardziej aktualną księgą Nowego Testamentu.

Klimat książki

Książka łączy teologiczne komentarze z historycznym kontekstem, oferując czytelnikowi głębokie zrozumienie Listów św. Jana i Judy oraz ich roli w początkowym Kościele. Autor podkreśla osobisty charakter listów i ich funkcję jako kazania oraz rady dla zborów, a także zwraca uwagę na trudności interpretacyjne Listu Judy i jego znaczenie jako wezwania do obrony wiary.

W skrócie

  • Skłania do myślenia
  • Wyraziste postacie
  • Dużo napięcia
  • umiarkowane tempo

Tropy

  • listy jako kazania
  • osobiste rady dla zborów
  • wezwanie do obrony wiary

Szczegóły

Rok wydania
1982
Liczba stron
268 str.
Wydawnictwo
Słowo Prawdy
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
4 godz. 28 min.
Cykl
Komentarz Nowego Testamentu Williama Barclay'a
Gatunek
religia

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Listy św. Jana i Judy" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.