Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie

„Pies nie jest jedynie świadkiem naszej historii; on jest jej aktywnym współtwórcą, cichym wspólnikiem naszych dramatów i najwierniejszym powiernikiem nadziei”. Bohaterami wielogłosowego, reporterskiego eseju Marcina Wilka „Lepszy gatunek. Psio-ludzkie historie” są duety, które połączyła więź wykraczająca poza proste rozumienie opieki nad zwierzęciem. Fabuła tej książki nie jest linearną opowieścią, lecz misternie tkaną mozaiką losów – od przedwojennych salonów i wojennych okopów, przez szarość PRL-u, aż po współczesne kanapy. Wilk nie pisze jednak podręcznika o rasach czy tresurze. Interesuje go moment, w którym człowiek i pies stają się jednością, oraz to, jak obecność czworonoga definiuje nasze człowieczeństwo, szczególnie w momentach granicznych. Moja ocena tej pozycji to mocne 8/10. Szybki werdykt brzmi: to jedna z najbardziej czułych i erudycyjnych książek o relacjach międzygatunkowych, jakie ukazały się na polskim rynku. Marcin Wilk, znany z doskonałego wyczucia detalu historycznego, tym razem kieruje lupę na „lepszy gatunek”, udowadniając, że historia Polski widziana z perspektywy czterech łap jest znacznie bardziej poruszająca, a czasem i prawdziwsza niż ta podręcznikowa. Mosty nad przepaścią Największym atutem książki jest jej głęboka empatia i research. Wilk z ogromną precyzją odnajduje ślady psów w biografiach wielkich twórców, ale z równą uwagą pochyla się nad anonimowymi kundlami, które ratowały życie lub dawały sens egzystencji w czasach nieludzkich. Autor genialnie pokazuje, że pies często był jedynym elementem „normalności” w świecie, który oszalał. Opisy relacji w gettach, w ruinach powstańczej Warszawy czy w trudnych latach powojennych są napisane z ogromnym wyczuciem, unikając przy tym taniego sentymentalizmu. Perspektywa historyczna: Wilk przywraca pamięć o psach, które były częścią polskiej kultury i codzienności, analizując, jak zmieniał się nasz stosunek do nich na przestrzeni dekad. Styl: Proza Wilka jest elegancka, spokojna i niezwykle sugestywna. Autor nie narzuca emocji, one same rodzą się między wierszami. Wielowymiarowość: To nie tylko książka dla „psiarzy”. To traktat o samotności, potrzebie bliskości i o tym, że pies jest często lustrem, w którym odbijają się nasze najlepsze i najgorsze cechy. Warsztatowo „Lepszy gatunek” to majstersztyk reportażu literackiego, choć momentami bogactwo dygresji i liczba przywoływanych postaci może wymagać od czytelnika dużego skupienia. Autor czasami tak bardzo zanurza się w historyczne tło, że postać samego psa na chwilę znika z pola widzenia, ustępując miejsca socjologicznym rozważaniom. Nie zmienia to jednak faktu, że każda z tych historii jest małym dziełem sztuki. Lepszy gatunek” to lektura obowiązkowa dla każdego, kto chce zrozumieć, dlaczego pies stał się „najlepszym przyjacielem człowieka” i jaką cenę oba gatunki zapłaciły za tę przyjaźń. Marcin Wilk napisał hołd dla lojalności, który zostaje w czytelniku na długo po zamknięciu książki, skłaniając do spojrzenia na własnego pupila z zupełnie nowym szacunkiem.