Lata goryczy

„Życie nie jest sprawiedliwe. … Ale to nie musi nas powstrzymywać przed próbami uczynienia go sprawiedliwszym.” Bardzo zapadł mi w pamięć cytat, na który natknęłam się podczas lektury trzeciej części Sagi Rodu Cazaletów, „Lata goryczy”. I choć nie wszyscy członkowie tej bogatej, mieszczańskiej rodziny postępują zgodnie z tą tezą, zdecydowałam się nim z Wami podzielić. Z trzecią częścią wchodzimy w rok 1942, a Cazaletowie, choć uprzywilejowani, nie pozostają nietknięci przez wojnę. Kolejne lata wojennej zawieruchy stają się nowym sprawdzianem dla tej rodziny. Ich codzienność nadal dzieli się pomiędzy Londyn i Home Place w Sussex, a nad wszystkim unosi się cień niepewności, straty i lęku o przyszłość. Elizabeth Jane Howard jak zawsze prowadzi nas przez meandry życia rodzinnego z rozmachem i niezwykłą dbałością o szczegóły. To, co w jej pisarstwie mnie zachwyca, to subtelne balansowanie między wielką historią a codziennością. Tym, co dzieje się w salonach i kuchniach, ale i w sercach bohaterów. Widzimy dalszy ciąg romansów i związków rozpoczętych wcześniej, rodzą się nowe miłości, a młode pokolenie dojrzewa. Jednocześnie życie boleśnie przypomina, że radość zawsze sąsiaduje z cierpieniem. Z jednej strony śmierć kładzie się cieniem na rodzinie, z drugiej nowi potomkowie przynoszą jej promień światła i nadziei. W tle wybrzmiewa wojna, której echo niesie się i w domu Cazaletów. W niepewności o los ojca Clary, w lęku o najbliższych, w konieczności oszczędzania i wyrzeczeniach. To właśnie z tych doświadczeń utkane są najmocniejsze nici tej wielowątkowej, poruszającej opowieści. Autorka pozwala nam patrzeć na wydarzenia z wielu perspektyw, zanurzając nas w emocjach i wrażliwości tak odmiennych i jednocześnie do bólu prawdziwych bohaterów. „Lata goryczy” pokazują, że nawet w najmroczniejszych chwilach obok cierpienia zawsze istnieje przestrzeń dla miłości i nadziei. Losy Cazaletów, utkane z codziennych emocji, stają się bliskie każdemu, kto choć raz szukał światła w ciemności. Ta rodzina, tak zwyczajna w swej niezwyczajności, przypomina, jak bardzo wszyscy jesteśmy do siebie podobni mimo różnic. Już nie mogę się doczekać kolejnego tomu, „Lat rozłąki”, bo wiem, że wraz z bohaterami przejdę przez jeszcze wiele prób i wzruszeń. A moja ciekawość co do kierunku, w którym pójdzie wątek ojca Clary wręcz sięga zenitu.