Lapidarium V

Swoje podróże po świecie rozpocząłem blisko pół wieku temu. Spędziłem w nich, wędrując przez wszystkie kontynenty - ponad dwadzieścia lat. Prawie cały ten czas upłynął mi w tzw. Trzecim Świecie, w krajach Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej. Dlaczego sprawy i losy tego właśnie świata stały się moim głównym tematem? Dwa były co najmniej tego powody -jeden emocjonalny, drugi merytoryczny. Pochodzę z Polesia, które było najbiedniejszą częścią Polski - i być może - Europy. Wcześnie utraciłem „kraj lat dziecinnych“, do którego nie wolno mi było wrócić przez czterdzieści lat. Myślę, że tęsknota za tą prostą i - dziś powiedzielibyśmy - słabo rozwiniętą krainą kształtowała mój stosunek do świata: chętnie przebywałem w krajach ubogich, bo było w nich coś z Polesia. Jako reporter nie miałem wahań, czy wybrać Szwajcarię, czy Kongo, Paryż czy Mogadiszu, Wybierałem Kongo i Mogadiszu - tam było moje miejsce, bo tam był mój temat. A oto drugi powód. Kiedy kończyłem wydział historii UW, stanął przede mną wybór: kontynuować swoje zainteresowania spędzając czas w archiwach czy raczej próbować śledzić historię w jej procesie stawania się, obserwować historię w chwilach, kiedy ją tworzymy i kiedy ona nas tworzy. Pociągnęło mnie to drugie, a to dlatego, że wówczas, w połowie naszego stulecia, moment był niezwykły i wyjątkowy: rodził się Trzeci Świat.