Księga Śmierci. Bardo Thödol. Część 1

Bardo Thödol jest traktatem religijnym pochodzącym z tradycji tybetańskiego buddyzmu. Jego pierwszy europejski przekład został opublikowany w roku 1926 przez dr. Evans-Wentza*. Odznaczał się wzorcową starannością, wspomaganą przez bogactwo komentarza i przypisów. Późniejsze przekłady całości lub fragmentów Bardo Thödol miały znacznie skromniejszą oprawę erudycyjną, dzięki czemu egzotyka tekstu uległa zmniejszeniu. Tekst tu prezentowany nie może uchodzić za tłumaczenie oryginału Bardo Thödol i jest tylko poważnym skrótem, usiłującym streścił raczej niż odtwarzać tekst traktatu. Została w ni zatarta, na ile to było możliwe, imienność sanskrycko-tybetańska, często wymagająca filologicznego komentarza. W roku 1969, wraz z Andrzejem Urbanowiczem, dokonaliśmy tłumaczenia w całości The Tibetan Book of Death** w redakcji dr. Evansa-Wentza. W dwa lata później Andrzej Urbanowicz przeprowadził redakcję naszego przekładu, znacznie go skracając przez usunięcie wstępu, komentarzy, apendyksu i indeksu, oraz większości przypisów. Sam tekst traktatu również został skrócony. Odsłoniło to bardziej wewnętrzną strefę tekstu. Istniało kilka egzemplarzy maszynopisu tego przeredagowanego tekstu, które rozeszły się wśród ludzi do tego stopnia, że na progu Międzynarodowych Targów Książki można było nabywać jego kserograficzne kopie. Ów przedsiębiorczy miłośnik kserografii nie porozumiewał się, oczywiście, z autorami tłumaczenia i redakcji. Tekst niniejszy należałoby uznać, jak wspomniałem, za dalszy skrót, gdyby nie fakt, że w istocie nie jest już żadnym przekładem i daleko odbiega od języka oryginału. Toteż nazywanie go Tybetańska Księgą Śmierci byłoby uzurpatorstwem. Starając się zachowywać zasadnicze idee i tak zwanego ducha tekstu, pozostał jednak w kręgu tego samego problemu. Niechże zatem ma taki tytuł, jaki widnieje na stronie tytułowej, choć i on zapewne jest nadużyciem. Tekst został podzielony na dwie części, według tego samego schematu, jak i tybetański tekst dzieli się na dwie księgi. Niniejsza postać tekstu jest zasługą, w stopniu mniejszym i większym, poza już wymienionymi wcześniej osobami, Andrzeja Kraski, Waldemara Czechowskiego, Małgorzaty Dżygadło oraz panów Jana Kaji i Jacka Solińskiego. HENRYK WANIEK, 26 listopad 1983 ___________ * Walter Yeeling Evans-Wentz (1878-1965) - amerykański antropolog, pisarz i tłumacz, badacz tybetańskiego buddyzmu i jego popularyzator na Zachodzie. [przyp. mój, MSN] ** The Tibetan Book of the Dead (Oxford University Press 1927) [przyp. mój, MSN]