Królewskie sny

„Królewskie sny” są, jak dla mnie, niezwykłą powieścią historyczną. Przede wszystkim dlatego, że jej fabuła ściśle związana jest z Władysławem Jagiełłą, a to jedna z najbardziej intrygujących mnie postaci z dawnych dziejów Polski. Ponadto niewiele tu mamy wątków fikcyjnych, akcja oparta jest na autentycznych wydarzeniach polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa oraz na czwartym małżeństwie króla Władysława z Sonką Holszańską, księżniczką litewską. Ciekawostką jest to, że najpierw powstał scenariusz filmowy, na którego podstawie nakręcono film „Królewskie sny” (1988),z rewelacyjnym Gustawem Holoubkiem w roli głównej. Na podstawie scenariusza w roku 1989 Autor napisał powieść o tym samym tytule. I ten pierwowzór książki delikatnie wyczuwa się czytając ją. Brak bowiem w powieści opisów, monologów, czy dłuższych wprowadzeń do nadchodzących wydarzeń. Forma powieści opiera się na dialogach, co jednak w żaden sposób nie zubaża przekazu książki. Dialogi są tak napisane, że wyrażają i emocje, i uczucia, i doskonale ukazują miejsca akcji. Bardzo ważną rolę w „Królewskich snach” pełni jej narrator. Jest nim postać autentyczna, błazen Olesko, który dopowiada w powieści, to czego nie wypowiedzieli bohaterowie, a także zespala poszczególne części książki. Józef Hen w „Królewskich snach” przybliżył czytelnikom ostatnie 14 lat życia Jagiełły, czyli przenosimy się do lat 1420 - 1434. Niemal siedemdziesięcioletni Władysław Jagiełło po śmierci trzeciej żony, Elżbiety Granowskiej nie myślał już o ponownym ożenku. Jednak pod naciskiem polskich panów, którzy wciąż mają nadzieję na męskiego potomka Jagiełły, zaczyna brać on taką możliwość pod uwagę. Na dworze brata stryjecznego Jagiełły, Witolda wychowuje się siedemnastoletnia księżniczka Sonka. Witold przekonuje króla, aby to właśnie ona została nową żoną Jagiełły, w superlatywach przedstawia jej wyjątkową urodę i młodzieńczy urok. Do zawarcia tego małżeństwa dochodzi, jak również do koronacji Sonki na królową Polski. Ze tego związku urodziło się troje dzieci, z których przeżyło dwóch chłopców, przyszłych królów – Władysław (Warneńczyk) i Kazimierz (Jagiellończyk). Małżeństwo Sonki i Władysława, który jest jednym z głównych wątków „Królewskich snów”, przedstawione jest, mimo dużej różnicy wieku małżonków, jako udane i szanujące się. Chociaż duży zgrzyt w ich wspólnym życiu wywołały oskarżenia skierowane w kierunku królowej dotyczące jej niewierności małżeńskiej. Józef Hen najwięcej uwagi w powieści poświęcił jednak głównemu bohaterowi - królowi Władysławowi Jagielle. Pokazany jest on jako doskonały strateg, polityk i władca. Mimo braku wykształcenia poznajemy go jako osobę inteligentną, nieco filozoficznie nastawioną do życia, umiejętnie wyrażającego swoje odczucia i przemyślenia. Mimo swojego wieku był sprawny fizycznie, brał aktywny udział w toczących się konfliktach zbrojnych, uwielbiał polowania, często podróżował. Józef Hen, widać to w kreacji postaci głównego bohatera, ma słabość do postaci Jagiełły, w powieści nieco go wyidealizował. Chociaż przyznać trzeba, że pokazane w utworze mamy również błędy popełniane przez Jagiełłę, wspomniane jest też zdawkowo o jego młodzieńczych, okrutnych poczynaniach. „Królewskie sny” napisane są lekko, z doskonałą, kiedy trzeba zabawną, a kiedy trzeba pełną przemyśleń, narracją błazna Olesko. To on swoim gawędziarskim stylem wprowadził niepowtarzalny nastrój do opowiadanej historii, którą czyta się z zapartym tchem. Użyta delikatna archaizacja językowa pomaga przenieść się czytelnikowi do XV wieku, dodając powieści dodatkowego uroku i klimatu minionych lat. Opisana codzienna rzeczywistość królewskiej rodziny, ukazanie dworskich intryg, konfliktów rodzinnych sprzyja temu, że chcąc, nie chcąc spoglądamy na postacie historyczne jak na zwykłych ludzi. Z ich pragnieniami, marzeniami, dążeniami, słabościami. A przez uchylone dla czytelników drzwi do prywatnych komnat królewskiej pary podpatrzeć możemy jeszcze więcej... „Królewskie sny” napisane są lekko, z doskonałą, kiedy trzeba zabawną, a kiedy trzeba pełną przemyśleń, narracją błazna Olesko. To on swoim gawędziarskim stylem wprowadził niepowtarzalny nastrój do opowiadanej historii, którą czyta się z zapartym tchem. Użyta delikatna archaizacja językowa pomaga przenieść się czytelnikowi do XV wieku, dodając powieści dodatkowego uroku i klimatu minionych lat. Książę, mimo że bardzo mocno osadzoną w realiach historycznych, czyta się z ogromnym zainteresowaniem, płynnie i lekko. Czytelnikom spragnionym wybitnej literatury historycznej polecam jako lekturę obowiązkową.