Kraków i jego mieszkańcy w latach 1945-1947

Kraków w latach 1945–1947 odbudowywał się po tragicznym czasie wojny i okupacji. Krakowianie z jednej strony mieli nadzieję na przywrócenie dawnego kształtu i wielkości miasta, a z drugiej na odtworzenie przedwojennego stylu życia, zarówno w powszednim, jak i świątecznym wymiarze. Nie było to łatwe zadanie. Straty policzalne (zniszczenia materialne, utrata części trwałego majątku przemysłu, rabunek dzieł sztuki) oraz te niepoliczalne (cierpienie, zerwane więzi rodzinne, sieroctwo społeczne, zbyt wczesne dojrzewanie, utrwalanie patologii) stawiały krakowianom po wojnie nowe, niespotykane dotąd wyzwania. Większość mieszkańców cieszyła się jednak, że przeżyła i przetrzymała te ciężkie chwile. Mieszkańcy powojennego Krakowa z niepokojem obserwowali przemiany w mieście – monopolizowanie władzy przez komunistów, brutalną likwidację oporu społecznego, cenzurę, inwigilację i propagandę. Dość długo utrzymywał się lęk o codzienną egzystencję – terminową i godną pensję, możliwość zakupu niezbędnych towarów czy zdrowie. Nastroje poprawiała działalność licznych instytucji kulturalnych i artystycznych, możliwość zabawy czy spędzania czasu z rodziną w dni wolne od pracy. Chęć powrotu do normalnego życia, obawy, a także i sprzeciw determinowały stosunek do nowej rzeczywistości politycznej.