Koniec świata chrześcijańskiego

Zgodnie z ideą przewodnią obecnego wyzwania czytelniczego - ponownie sięgam po książkę “z poleceń”; tym razem z podcastu Tomasza Stawiszyńskiego, choć nie jest to moje pierwsze spotkanie z francuską filozofką. Tym razem mamy jednak do czynienia z dziełem czytanym “na gorąco”, bowiem wydanym we Francji zaledwie dwa lata wcześniej. Delsol zauważa, iż na naszych oczach kończy się cywilizacja chrześcijańska, choć trzeba przyznać, że z innej nieco perspektywy ją obserwuje, mając za sobą historyczne zaplecze francuskiego oświecenia i dość ostre - jak gilotyną - odcięcie kościoła i państwa w okresie Rewolucji. Warto od razu zaznaczyć, iż wyraźnie rozróżnia ona chrześcijaństwo (jako religię, która może trwać w nieskończoność, choćby wraz z garstką ostatnich swych wyznawców) od chrześcijańskiego świata (christianitas),chrześcijańskiego modelu cywilizacyjnego, który to właśnie na naszych oczach kona. W “agonii chrześcijańskiego świata” widzi więc autorka raczej jego przemianę niż odejście społeczeństwa od religijności w ogóle. Koniec cywilizacji chrześcijańskiej dokonuje się poprzez inwersję normatywną, czyli odwrócenie moralnych hierarchii (dotyczących m.in. przemocy, kolonizacji, aborcji, homoseksualizmu czy stosunku do samobójców),a właściwie - jak dowodzi myślicielka - przywrócenie tych wartości w ich pierwotnym, przedchrześcijańskim znaczeniu. Inwersja normatywna dokonująca się w IV wieku n.e., gdy chrześcijaństwo mościło się w “pogańskim” świecie europejskim jest zbieżna i uzupełniająca dla narracji Catherine Nixey i jej “Ciemniejącego wieku”. I po raz kolejny jawi się religia chrześcijańska jako wielowiekowe narzędzie przemocy, zniewolenia, zła. Warto przyjrzeć się tej argumentacji i zastanowić, czy łatwo odrzucić wnioski z przemyśleń autorki; czy w ogóle jesteśmy w stanie to zrobić? Inwersja normatywna nie dokonuje się jednak w próżni; ma ona za przyczynę przewrót ontologiczny (nazywany przez Delsol inwersją ontologiczną). To właśnie upadek zasad filozoficznych (teologicznych) jest tą fundamentalną zmianą wywracającą na nice wszystko, co na tym fundamencie oparto. Przewrót pierwotnie dotyczy więc podstawowych wyborów ontologicznych: natury świata, miejsca w nim człowieka i bogów (z ich istnieniem włącznie). Okazuje się, że nie ateiści są dla tej pozycji jedną z podstawowych czytelniczych grup docelowych, a sierotki po chrześcijaństwie. Będzie to jednak dla nich lektura trudna i dość bolesna, gdy z trudem próbują się na nowo odnaleźć w świecie, gdzie religia ta oddaje pola już nie tylko wspieranej nauką sekularyzacji, ale i nowym obcym ruchom religijnym, czy wręcz “wartościom pogańskim”. Bo nie jest prawdą, że nowy porządek będzie areligijny, zaś odejście chrześcijaństwa musi nieuchronnie prowadzić do upadku wartości moralnych (to już wiemy co najmniej od czasów Rousseau). Trzeba przyznać, że myślicielka - choć bolesne nieraz - stawia prawdziwe diagnozy i uczciwie opisuje rzeczywistość upadku christianitas. Nic więc dziwnego, że piszący wstęp ksiądz Robert Woźniak polemizuje z nią i umniejsza jej prawo do argumentacji. A ta uparcie powraca do opisu agonii kultury chrześcijańskiej, do wrogiego stosunku chrześcijaństwa do nowoczesnego świata, opisu tworzącej się nowej - zsekularyzowanej - rzeczywistości. Książka wydana ładnie, choć mam coś do zarzucenia wydawnictwu WAB: nawet bez ingerencji w czcionkę i interlinię, a już tylko rezygnując z wszystkich czterech - absurdalnie szerokich - marginesów, można by pomniejszyć objętość książki o trzecią jej część. I to bez straty jej intelektualnej wartości! Czytajcie Chantal Delsol - prorokinię i kronikarkę upadającego chrześcijańskiego świata! P.S. 378 milionów złotych to liczba, którą ujawniono 18.10.2023 jako sumę z grubsza liczonych oficjalnych (!) dotacji ministerstw, spółek Skarbu Państwa i innych okołorządowych agend, którą to zasilono za rządów PiS dzieła pana Tadeusza z Torunia. A gdzie dodać do tego kwoty uzyskiwane przez niego “po cichu”: od tych samych instytucji, wiernych i strzyżonych owieczek, ze zbiórki na ratowanie Stoczni Gdańskiej? Skala niewyobrażalna; kurewsko wiele nas ten śpiewający łabędź kosztuje!