Kiedy wybuchnie wojna? 1938. Studium kryzysu

Modelowa historyczna książka popularnonaukowa. Opisuje wydarzenia, które doprowadziły do pierwszego rozbioru Czechosłowacji, z krótkim epilogiem w dwóch ostatnich rozdziałach. Autorowi udało się perfekcyjnie wyważyć proporcje pomiędzy przekazywaną wiedzą, a formą jej podania, stopniowo coraz bardziej przyciągając uwagę czytelnika. Ramy czasowe książki zasadniczo zamykają się w ciągu niecałych dziesięciu miesięcy roku 1938. W ramach dramatis personae Piotr M. Majewski przedstawia czechosłowacką scenę polityczną i wyjaśnia mechanizm jej funkcjonowania. Następnie w mnóstwie krótkich rozdziałów śledzimy wydarzenia w Czechach, Niemczech, Anglii, Francji a nawet w Polsce by zobaczyć jak to się stało, że „wśród serdecznych przyjaciół psy zająca zjadły”. I trzeba autorowi przyznać absolutną bezstronność. Potrafi pokazać wady i zalety opisywanych postaci i ich działań lub zaniechań). Nawet tych, które są słusznie potępiane za to co zrobiły. Każdy z rozdziałów zamyka jakąś historię, wynikającą z poprzedniego, ale i zapowiada następny. Wiele poruszonych tematów rzadko występuje w polskiej literaturze historycznej, w szczególności ówczesna opozycja antyhitlerowska (co nie oznacza, że prodemokratyczna),propozycja Benesza co do Zaolzia i obawy wojskowych czechosłowackich o udział Polski w wojnie po stronie Niemiec, niemiecka mistyfikacja wywiadowcza, stanowisko komunistów czeskich do do Niemców sudeckich jeszcze na początku lat trzydziestych minionego stulecia. Zaproponowany układ rozdziałów niesamowicie oddaje dynamikę sytuacji we wrześniu 1938 roku. Autorowi udało się świetnie pokazać, jak ten rollercoaster decyzji i związanych z nimi emocji totalnie zniszczył świadomość elit zarówno ofiary, jak i jej rzekomych przyjaciół, a de facto pomocników kata. Oczywiście polskiemu czytelnikowi od razu przypomina się sytuacja rok później i „pomoc wojskowa” „udzielona” przez te same mocarstwa europejskie. Konstrukcja książki, treść i zawartość powodują, że czyta się ją bardzo dobrze, coraz szybciej i płynniej, oczekując na, opóźniającą się wskutek zwrotów akcji, kulminację wydarzeń. Ta ostatnia, chociaż z góry znana – nie zawodzi. Historia nie jest nauczycielką życia. Bo ona sama nie istnieje. Powołujemy ją do życia wspominając i opisując przeszłość. Tym niemniej trudno powstrzymać się od konstatacji, że prawdziwych sojuszników należy szukać pośród sąsiadów, a nie z dala od nich. Widać to i teraz z naszą południowo-wschodnia granicą. No i wisienką na torcie jest odniesienie się przez autora do interpretacji Jana Tesařa, zaprezentowanej w znakomitym i przewrotnym filmie Petra Zelenki „Zagubieni” (oryginalny tytuł – Ztraceni w Mnichovie). Prawdziwa uczta dla czytelników, miłośników historii, czechofili oraz po prostu dla ludzi myślących.