Bookfolio

Jezus Nazareński Wykupiony

Andrzej Witko

religia

W ikonografii pasyjnej baroku osobną kategorię stanowi wizerunek Chrystusa określany mianem Jezusa Nazareńskiego Wykupionego (Jesús Nazareno Rescatado). Jego geneza łączy się z dramatycznymi wydarzeniami w latach 1681–1682, kiedy to figurę z hiszpańskiej twierdzy Mámora uprowadzili Maurowie, po czym – wraz z ponad dwustoma chrześcijańskimi jeńcami – została wykupiona przez zakonników Świętej Trójcy (trynitarzy bosych). W Madrycie otrzymała biały szkaplerz z czerwono‑błękitnym krzyżem zakonu i w krótkim czasie stała się punktem odniesienia dla setek XVIII‑‑wiecznych kopii rozpowszechnionych w niemal całym katolickim świecie. Rozkwit kultu należy tłumaczyć nie tylko wysoką klasą artystyczną hiszpańskich rzeźb (często wykonanych z polichromowanego drewna cedrowego, z naturalnymi włosami i ruchomymi ramionami),lecz także siłą oddziaływania zakonnego przesłania: Chrystus przedstawiony z dłońmi związanymi sznurem był tu teologicznym znakiem solidarności z uwięzionymi, których trynitarze wykupywali z niewoli muzułmańskiej. Przekonująco łączył aspekt humanitarny z ideą miłosierdzia, a szeroko rozbudowana przez zakon sieć bractw i nabożeństw sprzyjała jego popularności od Andaluzji i Sycylii po Wilno oraz Lwów. Jedna z najcenniejszych polskich kopii znajduje się w kościele OO. Bonifratrów pw. Trójcy Przenajświętszej na krakowskim Kazimierzu. Figura powstała w połowie XVIII w., a ok. 1940 roku gruntownie odrestaurowana przez rzeźbiarza Wojciecha Maciejowskiego ukazuje Ecce Homo z koroną cierniową, związanymi rękami i charakterystycznym szkaplerzem trynitarskim. W jej wnętrzu umieszczono relikwie Krzyża Świętego, bł. Władysława z Gielniowa oraz św. Józefa Kalasantego. Po uroczystym wprowadzeniu do Krakowa (9 VI 1759) wizerunek stał się duchowym centrum bractwa Jezusa Nazareńskiego, a jego obecność do dziś przypomina o historycznym związku dawnego kościoła trynitarzy na Stradomiu z charyzmatem wykupu niewolników. Przykład ten świetnie ilustruje, jak uniwersalny model ikonograficzny – zrodzony z hiszpańskich doświadczeń misyjnych – zakorzenił się w lokalnej pobożności Małopolski, zachowując jednocześnie swoją pierwotną ideę: kontemplację cierpliwego Chrystusa‑Więźnia, który inspiruje do czynnego miłosierdzia wobec ludzi zniewolonych i wykluczonych.

Szczegóły

Data wydania
31 października 2025
Liczba stron
128 str.
Wydawnictwo
Petrus
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
2 godz. 8 min.
Gatunek
religia
ISBN
9788377208588

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Jezus Nazareński Wykupiony" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.