Jezuickie giętkie pióro Wczesna nowożytność przez pryzmat studiów nad Towarzystwem Jezusowym

Sześć esejów prezentowanych w zbiorze ukazuje kształtowanie się różnych gatunków jezuickiego piśmiennictwa (stąd tytuł – Jezuickie giętkie pióro) oraz jego znaczenie dla okresu wczesnonowożytnego. Część z tych pism była szeroko rozpowszechniona zarówno wewnątrz Towarzystwa Jezusowego, jak i poza nim, a także miała kluczowy wpływ na zmieniającą się politykę jezuitów. Większość z tekstów pojawia się w książce w polskim przekładzie po raz pierwszy. Ponieważ Towarzystwo powstało w połowie XVI wieku, omawiani autorzy są dobrym przykładem przejścia, jakie nastąpiło między późnym średniowieczem a wczesną nowożytnością. Pierwsze pokolenie jezuitów było wyszkolone w średniowiecznej filozofii i teologii, ale coraz bardziej zaznajamiało się z tradycją renesansową. Drugie i późniejsze pokolenia stworzyły kulturę, która łączyła ich scholastyczne wykształcenie z naśladowaniem grecko-łacińskich klasyków, renesansowym upodobaniem do (zwłaszcza cycerońskiej) retoryki i epistemicznego sceptycyzmu oraz potrzebą głoszenia Ewangelii. Bez tej unikalnej kultury, przekazywanej zwłaszcza w sieci jezuickich szkół, nie byłoby Piotra Skargi (1536–1612),Jakuba Wujka (1541–1597),Macieja Kazimierza Sarbiewskiego (1595–1640),Franciszka Bohomolca (1720–1784),Marcina Poczobuta (1728–1810),Adama Naruszewicza (1733–1796) ani Grzegorza Piramowicza (1735–1801). Nie byłoby wczesnonowożytnej kultury polskiej, jaką znamy.