Bookfolio
Jeśli Boga nie ma. O Bogu, diable, grzechu i innych zmartwieniach tak zwanej filozofii religii

Jeśli Boga nie ma. O Bogu, diable, grzechu i innych zmartwieniach tak zwanej filozofii religii

Leszek Kołakowski

filozofia, etyka

"Społecznie ustalony kult rzeczywistości wiecznej: to sformułowanie jest chyba najbliższe temu, co mam na myśli, gdy mówię o religii" (12). "koniecznym w tym znaczeniu, że żadne możliwości nie mogą w nim być ukryte (niezrealizowane),co znaczy, że jest on wszystkim, czym może być". "Bóg nie może być wolny w sensie urzeczywistniania możliwości i nie może być konieczny w sensie podlegania ograniczeniom z zewnątrz" (23-24). "Bogu Leibniza, który nie będąc w żaden sposób ograniczony, nie może jednak czynić tego, co logicznie niemożliwe" , czyli etycznie wadliwe (choć nie złe w sensie religijnym). "Zło jest nicością, privaito, brakiem tego, co być powinno' wszystko, co jest, jest dobre - w tym stopniu, w jakim jest, ponieważ byt pochodzi w całości od Boga" zło jest sprawą złej woli (36). "Metafizyczna koncepcja przygodności zakłada nie tyle fizyczną nietrwałość świata jako całości. [...] Uważano za pewne od starożytności (zarówno Demokryt, jak Arystoteles dali temu świadectwo),że skończoność przestrzenna i czasowa są z konieczności związane, że zatem świat skończony nie mógłby być wiecznotrwały" (57). "Samo pojęcie nieskończoności, jak utrzymywał Hobbes, jest czystą negacją" (58). „Nie ma dowodów, które poczynając od ‘wszystkiego’ bądź ‘niczego’ wykazują, że ‘wszystko’, jakie znamy z doświadczenia, jest w gruncie rzeczy niczym, jeśli zakładamy, że jest wszystkim” (62). "Historycznie rzecz biorąc, kartezjanizm stał się jednym ze źródeł współczesnego ateizmu" (62). „Cokolwiek należy do przeszłości albo do przyszłości, nie istnieje na mocy definicji, chyba w pamięci albo antycypacji, a więc subiektywnie: tymczasem to, co teraźniejsze, przy bliższym zbadaniu kurczy się do nieuchwytnego punktu, który z definicji znika, gdy tylko usiłujemy go schwytać. Tym samym wszystko, co jest „w” czasie, nigdy nie „jest”; tego, co się zmienia, nie ma’ co jest, jest poza czasem; jeśli nie ma niczego poza czasem, to nic nie istnieje” (101). "Skoro założyliśmy, że Byt jest Jednym, to świat wielości, różnorodność rzeczy i dusz, staje się niepojęty. [...] Indywidualność traktuje się, by tak rzec, jako patologię bytu, ontologiczne przekleństwo" (117). "Jej treść istotną podejmuje imponująca heglowska panorama historycznej ontologii: dramat Bytu absolutnego, który - niezadowolony ze swej pustej samotożsamości - wyobcowuje się i poprzez zmagania i tragedie ludzkiej historii dojrzewa do absolutnej samoświadomości, na powrót asymiluje swe wytwory, i w końcu usuwa rozróżnienie podmiotu i przedmiotu bez szkody dla bogactwa form, które powstały w tym procesie" (122). "Czy mamy do czynienia z dwiema zupełnie nie dającymi się pogodzić ideami: Boga-w-stawaniu-się w przeciwieństwie do Boga jako niezmiennego Absolutu?" (123). "Nie ma żadnych transcendentalnie obowiązujących kryteriów sensowności ani też zniewalających powodów, by to, co sensowne, utożsamiać z tym, co empiryczne w sensie współczesnej nauki" (136). "Jeśli człowiek, świadom swej przygodności we wszechświecie, rości sobie pretensje do bycia najwyższym prawodawcą w sprawach dobra i zła, to nie ma jakichkolwiek zniewalających podstaw, by mógł obdarzyć szacunkiem siebie lub cokolwiek innego , sama zaś idea godności, jeśli nie jest kaprysem fantazji , może być ufundowana jedynie na fundamencie niezniszczalnego Rozumu" (178).

Szczegóły

Rok wydania

2010

Liczba stron

224 str.

Wydawnictwo

Znak

Język

polski

Format

papier

Gatunek

filozofia, etyka

ISBN

978-83-240-1362-3

Inne książki autora

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10
2026-08-14

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Jeśli Boga nie ma. O Bogu, diable, grzechu i innych zmartwieniach tak zwanej filozofii religii" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Przykład: post o przeczytanej książce
Przykład: kalendarz miesiąca

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.