Inspiracje schopenhauerowskie we wczesnym piśmiennictwie Stefana Pawlickiego

Stefan Pawlicki należy do grona najwybitniejszych polskich myślicieli drugiej połowy XIX wieku. Postać tego wybitnego człowieka jest już dzisiaj nieco zapomniana, a przede wszystkim nie doceniana. Wynika to z ze specyfiki historyczno-filozoficznych uwarunkowań, w jakich przyszło mu działać. Ten swoisty proces ,,amnezji" ze zrozumiałych względów przybrał na sile po drugiej wojnie światowej, kiedy popularyzowanie idei bądź co bądź czołowego reprezentanta myśli chrześcijańskiej nie było wygodne dla marksistowskich historyków filozofii. Pawlickiemu nie sprzyjały również procesy rozwoju samej filozofii. Pierwsza wojna swiatowa definitywnie zamknęła dziewiętnastowieczny okres jej rozwoju. Spory, którymi żyli myśliciele tamtej epoki (romantyzm, problemy przyrodoznawstwa, ewolucja, materia, postęp) odsunięte zostały na bok. Wojna zachwiała wiarę w trwałe - jak sądzono - wartości cywilizacji europejskiej. Bezpowrotnie minęła epoka bezkompromisowych badaczy zgłębiających tajniki życia, budujących na poły spekulatywne systemy myślowe. Zakres humanistyki zawęzit sie pod wpływem gwattownie rozwijajacych sie nauk szczegółowych. Pawlicki był dzieckiem swojego wieku. Żył tym, co interesowato środowisko filozofów. Polemizując poszukiwał własnych rozwiażań, mając na uwadze to, że sensem poznania nie jest tylko i wyłacznie opis zewnętrznego świata.