Bookfolio

Improwizować należy według planu

Monika Prylińska

reportaż

Tekst Moniki Prylińskiej "Improwizować należy według planu" jest krótką, współczesną powieścią obyczajowo-psychologiczną, w której autorka rozwija dwa główne tematy, jeden mało obecny w rodzimej prozie, czyli dotyczący szeroko pojętej branży turystycznej, drugi zaś wykorzystywany przez prozaików bardzo często, czyli problem pokomplikowanych układów rodzinnych czy – dokładniej – toksycznych związków rodzinnych. Połączenie tych dwóch sfer tematycznych wzajemnie je wzmocniło, sprawiając, że powstał tekst oryginalny i – by tak rzec – świeży. Fabuła Improwizacji według planu ma strukturę dwuwątkową. Na jeden z nich składają się historie Jadwigi, głównej bohaterki powieści, która jest przewodniczką turystyczną specjalizującą się w oprowadzaniu wycieczek i turystów indywidualnych po Krakowie, przybliżające co bardziej malowniczych, oryginalnych bądź zapadających w pamięć turystów, z którymi dane było bohaterce się spotkać. Część z nich ma charakter humorystyczny albo wręcz groteskowy i ukazuje wszelkiej maści turystów-dziwaków (Turysta technologiczny czy Turystka mimoza). Ukazywani są również ludzie, z którymi Jadwiga bardzo szybko łapie dobry kontakt i którzy stają się ważnymi ludźmi w jej życiu (na przykład rozdział Turysta przyjaciel). W drugim wątku Prylińska ukazuje perypetie rodzinne bohaterki. Jadwiga ma męża i małą córkę, próbuje jak najlepiej łączyć pracę, która jest jej życiową pasją, z prozaicznymi obowiązkami matki i żony. Z czasem czuje coraz większą opresyjność relacji rodzinnych, w które jest uwikłana. Nie chce realizować tradycyjnego modelu rodziny, coraz bardziej burzy się przeciwko schematycznym rolom kobiety-matki oraz kobiety-żony, które wbrew woli bohaterki próbuje narzucić jej dominująca matka. Jadwiga z biegiem czasu coraz bardziej dusi się w rodzinnym układzie, czuje, że traci samą siebie, stając się kobietą, jaką nigdy być nie chciała. Co zmusza ją do podjęcia trudnej decyzji: być sobą, czy zatracić siebie, by wywiązywać się z narzuconych jej obowiązków. Bardzo ciekawie wygląda w powieście Prylińskiej kontrast między naturą relacji interpersonalnych Jadwigi w obu, równolegle prowadzonych wątkach. Jako przewodniczka bohaterka jest przebojowa i asertywna, jednak w zderzeniu z opresyjnością tradycyjnej rodziny staje się słaba, niepewna i w gruncie rzeczy bezradna. Takie ustawienie głównej bohaterki Improwizacji według planu sprawia, że jej portret psychologiczny jest pogłębiony i zwyczajnie ciekawy. Wbrew pozorom tworzenie prozy obyczajowo-psychologicznej nie jest łatwe, ponieważ trudno jest autorowi wyłamać się z mocno utrwalonych w obecnie tworzonej prozie schematów tego podgatunku powieściowego. Prylińskiej bez wątpienia ta sztuka się udała. Autorka ma dużą umiejętność przekładania emocji i przemyśleń bohaterki na plastyczne, przekonujące sceny. Płynne prowadzenie dialogów – naturalnych i wyzbytych zbytniego gadulstwa - sprawia, że kolejne sceny przykuwają uwagę czytelnika. Przy tym Prylińska unika, nawet pisząc o tak już mocno ogranym w prozie temacie jak toksyczne relacje rodzinne, oczywistości i wyrazistych klisz tak w konstrukcji poszczególnych bohaterów, jak i w przedstawianiu ich losów. Warta podkreślenia jest też zmienność trybu narracji w powieści Prylińskiej, która w wątku „turystyczny” oparta jest przede wszystkim na dialogach, zaś w wątku „rodzinnym” – ciągach stopniowo wprowadzanych retrospekcji. Świadczy to o sporych już umiejętnościach pisarskich autorki.

Klimat książki

Głęboka, psychologiczna analiza kobiety próbującej odnaleźć własną tożsamość w zderzeniu z oczekiwaniami rodziny i pasją zawodową.

W skrócie

  • Wyraziste postacie
  • Skłania do myślenia
  • Silne emocje
  • umiarkowane tempo

Tropy

  • trudne małżeństwo
  • opresyjna matka
  • praca jako pasja
  • kontrast osobowości

Trudne tematy: przemoc psychiczna

Szczegóły

Rok wydania
2020
Liczba stron
157 str.
Wydawnictwo
MACONDO
Język
polski
Format
papier
Gatunek
reportaż
ISBN
9788395831881

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Improwizować należy według planu" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.