Historia Kościoła. Tom IV. 1715-1848

Prezentowany obecnie tom IV, autorstwa L.J. Rogiera, G. de Bertier de Sauvigny i J. Hajjara, omawia dzieje Kościoła w latach 1715-1848. Jest to dla Europy czas wielkich napięć – oświecenie, rewolucja, restauracja – mający przełomowe znaczenie dla rozwoju nauki Kościoła i jego organizacji. Idee filozoficzne podważające całą metafizykę, ukazujące wizję świata opartego wyłącznie na porządku naturalnym, świata dającego się objaśnić rozumowo i na nowo lepiej urządzić, ostra i wszechstronna krytyka religii i kleru wydawały się zapowiadać zniszczenie samej egzystencji Kościoła. Odarty z dóbr materialnych i osłabiony przez rewolucję, z nadwątlonym autorytetem moralnym i politycznym, z malejącą rolą papiestwa w europejskich wspólnotach państwowo-narodowych Kościół poszukuje należnego mu miejsca w zmienionym świecie. Przystosowując się nie bez oporów do nowych warunków pilnie strzeże czystości doktryny w odradzającej się myśli katolickiej, w nowych kierunkach teologicznych. O żywotności jego świadczy niezwykłe rozbudzenie sil duchowych, rozkwit życia zakonnego, odnowa liturgiczna, rozwój w Nowym Świecie i na terenach misyjnych, próby nowych rozwiązań w stosunkach z Kościołami wschodnimi. Nie ustrzegł się Kościół w tym okresie błędów, strat i konfliktów, które należy jednak oceniać w perspektywie szerokich uwarunkowań historycznych. Jednocześnie trzeba podkreślić, że coraz wyraźniej zaznacza się wycofywanie się Kościoła ze światowej gry politycznej i zwrot ku misji ściśle i wyłącznie religijnej, będącej wyzwaniem współczesności zapewniającej autorytet moralny. Tom IV zawiera uzupełnienie polskiego Wydawcy, poświęcone dziejom Kościoła w Polsce w omawianym okresie, pióra Stanisława Litaka i Jana Skarbka z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, oraz podobnie jak tomy dotychczas wydane obszerną bibliografię poprawioną i zaktualizowaną.