Historia Do Rzeczy 132 (02/2024)

SPIS TREŚCI Piotr Włoczyk „Piekło zbrodni galicyjskiej” – Galicję Wschodnią w 1943 r. zamieszkiwała dobrze zorganizowana ludność polska, która liczyła ponad milion osób. Największe miasta – Lwów, Tarnopol i Stanisławów – były zdominowane przez Polaków. Ukraińscy nacjonaliści, chcąc „wyczyścić” te ziemie z polskości, mieli tu więc dużo trudniejsze zadanie niż na Wołyniu – mówi historyk. Tomasz Stańczyk „Miski na polską krew” – Ukraińcy nacjonaliści mieli mordować „tylko” mężczyzn. W rzeczywistości zabijali także kobiety i dzieci. Ofiarą zbrodni padło ponad 30 tys. Polaków. Arkadiusz Karbowiak „Polska samoobrona przeciwko UPA” – Dowództwo Armii Krajowej nie uważało ochrony ludności cywilnej Galicji Wschodniej za absolutny priorytet, patrząc na krwawe wydarzenia na Kresach przede wszystkim przez pryzmat polityki międzynarodowej. Mimo ogromnych trudności z dostępem do broni polscy mieszkańcy galicyjskiej prowincji, a także część lokalnych struktur AK, zaczęli jednak organizować sieć placówek obronnych. Krzysztof Masłoń „Koniec świata na Kresach” – Stanisław Srokowski stał się autorem jednego, wielkiego tematu – męczeństwa Polaków mordowanych przez Ukraińców. Pisarzowi zarzucano nadmierne mnożenie scen w okrucieństwie swoim przekraczających granice wrażliwości czytelniczej, a najgłośniejsi w tej krytyce byli ci, którzy w ludobójstwie na Kresach koniecznie chcieli doszukać się wojny domowej. Sławomir Koper „Piastówna na tronach wikingów” – Córka Mieszka I była królową Szwecji, Danii, Norwegii i Anglii. Stała się bohaterką wielu sag, których treść przekazywano sobie z pokolenia na pokolenie. Anna Szczepańska „Pomylona ekspedycja Stanleya” – Europejczycy niecierpliwie wyczekiwali kolejnych doniesień na temat wyprawy ratunkowej w głąb afrykańskiego „jądra ciemności”. Ekspedycja, której przewodził najsłynniejszy odkrywca XIX w., szybko zamieniła się w jedną wielką farsę. Jakub Ostromęcki „Widmo atomowej zagłady” – I w Moskwie, i Waszyngtonie wiedziano, że wojna może wybuchnąć z powodu błędnego odczytania intencji i działań drugiej stron. Jakie było prawdopodobieństwo nuklearnego Ragnaroku w okresie zmagań USA i ZSRS? Maciej Pieczyński „Podziemne państwo „pacanów” – Za sprawą popularnego rosyjskiego serialu głośno zrobiło się ostatnio o młodzieżowych gangach, które w czasach pierestrojki grasowały na ulicach Kazania. Jakim cudem pod butem sowieckiej dyktatury powstało państwo w państwie, osobny przestępczy świat, brutalny i bezwzględny, z własnym prawem i „moralnością”? Piotr Tylus „Męczennica rewolucji” – Ludwik XVI stałby się zapewne sprzymierzeńcem i marionetką rewolucjonistów, gdyby nie jego młodsza siostra. Dzięki Madame Elżbiecie król mógł umrzeć jak święty. Jej heroizm – okazywany do samego końca – sprawił, że Kościół uznał ją za służebnicę Bożą. Piotr Semka „Żegnam cię jak Irlandię” – Zielona Wyspa liczy dziś jedynie 5 mln mieszkańców, natomiast badacze z uniwersytetu w Dublinie szacują, że ok. 100 mln ludzi na całym świecie ma irlandzkie korzenie. Emigracja to trudny i ważny temat dla mieszkańców tego kraju. Leszek Lubicki „Tajemnica śmierci Kiejstuta” – Czy Władysław Jagiełło „maczał palce” w śmierci swojego stryja? Nie ulega wątpliwości, że to właśnie zwycięzca spod Grunwaldu najwięcej na niej skorzystał, zostając niekwestionowanym i jedynym władcą całej Litwy. Marek Gałęzowski „Major Kruk-Strzelecki musi odejść” – Polityczna zemsta objęła piłsudczyków konspiratorów, nawet gdy byli krytyczni wobec własnego obozu rządzącego po maju 1926 r. Grzegorz Janiszewski „Perła Albionu” – Potęga Anglii zbudowana została na dalekim subkontynencie dzięki spółce, której działalność ogromnie wpłynęła także na losy reszty świata. Bez Kompanii Wschodnioindyjskiej najpewniej nie powstałby globalny kapitalistyczny system ekonomiczny. Łukasz Czarnecki „Afrykański książę” i Kościuszko” – W trakcie służby w Ameryce przyszły naczelnik insurekcji nawiązał niezwykłą przyjaźń ze swoim czarnoskórym ordynansem. Rafał A. Ziemkiewicz „Donald de Bourbon” – Restauracja Bourbonów jest modelowym przykładem, jak po powrocie do władzy stać się zakładnikiem ultrasów, którzy przez lata dyszeli żądzą zemsty i dla których nie ma nic ważniejszego niż odreagowanie przeżytych frustracji. Piotr Semka „Zaczarowany świat Zakopanego w PRL” – „Ściana czarownic” to dość sprawnie zrealizowana opowieść o narciarzu Jędrku Gajdzie, ambitnym góralu, któremu udało się dostać do reprezentacji Polski w slalomie narciarskim. Mikołaj Iwanow „Tambowscy chłopi przeciw Leninowi” – Jednym z najokrutniejszych rozdziałów „czerwonego terroru” było zdławienie w 1921 r. chłopskiego powstania w guberni tambowskiej. Michał Mackiewicz „Myśliwce, tankietki, pepance” – Wydawało się, że nie ma szans na zdobycie oryginalnych egzemplarzy broni. Okazało się jednak, że niezupełnie – wystarczyło poszukać... Tymoteusz Pawłowski „Sposób na drobnicę” – Transport towarów masowych – np. zboża, węgla – nie był nigdy takim problemem jak przewożenie tzw.drobnicy – niewielkich przedmiotów. Rozwiązanie w postaci kontenerów znaleziono całkiem niedawno. Piotr Zychowicz i Jacek Bartosiak „Polski nie stać na słabość” – Palestyńczycy – to słabość. Izrael – to siła. To ważna lekcja dla Polski. Nie możemy znowu znaleźć się w pozycji bezradnej ofiary. Potrzebujemy muskułów. Luf i stali.