Świadomość istnienia stulecia XVI jest z polskich mózgów trwale usunięta. Przekonywałem się o tym nie raz. Jedyne co się w owych mózgach kołacze to „wiek złoty” i romans Zygmunta II z Barbarą Radziwiłłówną. To wszystko. Kwestie takie jak upadek Węgier, zajęcie Narwy przez Moskwę, ekspansja turecka na lądzie i morzu, czy aktywność kompanii angielskich w Moskwie, to jest dla przeciętnego Polaka czarna magia, tabula rasa i Bóg jeden wie co jeszcze. Polak bowiem zainteresowany historią może przyswajać sobie tylko jedno i wokół tylko jednej kwestii ogrzewać swoją biedną duszę. Jest to husaria. Ta zaś, jak pamiętamy w stuleciu XVI dopiero się tworzyła. Nie wiem czy ktoś zauważył, ale jesteśmy jedyną chyba oficyną na rynku, która podejmuje trud zaznajomienia czytelnika z historią wieku XVI. Wydaliśmy zbeletryzowaną biografię Stefana Batorego, a także śledztwo w sprawie jego śmierci skreślone ręką Hermana Zdzisława Scheuringa. Wydaliśmy biografię Maryny i Dymitra, a także książkę o Bonerach, krakowskich gangsterach, którzy trzęśli krajem za panowania Zygmunta I. Będziemy to dzieło kontynuować dalej choćby wszyscy patrzyli w stronę husarii i zachowywali desinteressment wobec wszelkich innych kwestii związanych z historią. Byłbym zapomniał, wydaliśmy też kiedyś, jako pierwsi i jedyni tłumaczenie dzieła Johna Paytona „Relacja o państwie Polonia”, dziś już nigdzie niedostępną. I będziemy to dzieło, jak powiadam, kontynuować dalej. Nie mam bowiem zwyczaju ani ustępować, ani z niczego rezygnować. Postanowiłem więc, że wydamy także, nie wznawianą od bardzo dawnych czasów, biografię Hieronima Łaskiego, wojewody sieradzkiego, który był sługą domu Zapolya po nieszczęśliwym upadku królestwa Węgier. Zanim jednak dam link do tej książki, by każdy mógł ją sobie – według uznania – zakupić, bądź tylko pooglądać jej okładkę – wspomnę tylko jeszcze skąd bierze się wspomniane desinteressment dla kwestii stulecia XVI. Otóż chodzi o to, że główny zbiór źródeł do pierwszej połowy stulecia, czyli kilkanaście tomów zbioru Acta Tomiciana nigdy nie został przetłumaczony na polski, ani należycie opracowany. Dlaczego? Otóż dlatego, że treści tam zawarte całkowicie defasonują legendę Złotego wieku. Z dokumentów tych wyłania się obraz państwa przed upadkiem. My o tym wiedzieć nie chcemy, bo wierzymy, że był to wiek złoty, a panowanie Zygmunta III to wiek srebrny. To są legendy, które przyjemnie się przeżuwa w pewnym towarzystwie, ale w końcu trzeba dorosnąć. Biografia Hieronima Łaskiego jest cenna z tego powodu, że autor – Aleksander Hirschberg, ten co napisał biografię Maryny i Dymitra, bazował na dokumentach zawartych w Actach Tomicianach, cytując je obficie w polskim tłumaczeniu. Spośród licznych umieszczonych w tej książce horrendów najbardziej zapadła mi w pamięć taka oto historia. Łaski wyrusza w imieniu Jana Zapolyi do Stambułu, w pięknym orszaku z wozami załadowanymi prezentami. Już na Wołoszczyźnie napadają go nieznani sprawcy, mordując wszystkich jego ludzi i zabierając podarunki oraz całe dobro. Kiedy łaski, w towarzystwie obdartych sług, przybywa do Stambułu, pierwszy turecki urzędnik, z którym ma do czynienia, wyjaśnia mu, że bardzo źle zrobił, że nie przywiózł prezentów. Daje mu jednak kąt, wikt i opierunek. Zanim Łaski trafi przed obliczę Ibrahima Paszy, dobrze znanego wszystkim widzom serialu „Wspaniałe stulecie”, tego, co go sułtanka Hurrem kazała udusić, wybiją mu jeszcze paru ludzi, za rzekome nieposłuszeństwo rozkazom. Kiedy zaś zacznie się stawiać przed obliczem Ibrachima Paszy i odgrażać, że pójdzie na skargę do króla Polski, ten spokojnie wyciągnie dokument, w którym chan krymski zapowiada jakie to miejscowości w Polsce zamierza spalić w razie gdyby ten cały król nie był posłuszny sułtanowi. Na liście są: Kraków, Sandomierz, Opatów i Radom. Do biografii Hieronima Łaskiego dołączyliśmy, jako suplement liczący 70 stron tekst Aleksandra Hirschberga zatytułowany „Jan Łaski, arcybiskup gnieźnieński sprzymierzeńcem sułtana tureckiego”.
Szczegóły
- Data wydania
- 20 października 2026
- Liczba stron
- 495 str.
- Wydawnictwo
- Klinika Języka
- Język
- polski
- Format
- papier
- Gatunek
- historia
Inne książki autora
(3)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Hieronim Łaski. Biografia" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.