Bookfolio

HERITO nr 40 / 2020

Redakcja kwartalnika HERITO, Piotr Paziński, Thomas Mann, Bartosz Sadulski, Mindaugas Kvietkauskas, Adam Mazur, Maciej Topolski, Miłosz Waligórski

czasopisma

Numer kwartalnika HERITO poświęcony Litwie, jej kulturze i dziedzictwie oraz historii. Co wiemy o kulturze Litwy? Na czym polega jej bałtycki wymiar? Ile jest w nim Europy Środkowej, Wschodniej, a ile Skandynawii? Dlaczego kultura litewska ma tak demokratyczny charakter? Skąd bierze się witalizm, żywotność, ekologiczna wrażliwość Litwinów? — oto niektóre pytania stawiane w 40., rocznicowym numerze HERITO. Na przekór ugruntowanym w Polsce stereotypom — pogańskiej litewskiej kniei czy tropom Mickiewicza i Miłosza — autorzy spoglądają na Litwę od nietypowej strony, od morza. Dlatego w większym stopniu piszą o Mierzei Kurońskiej, Połądze, Nidzie i Kłajpedzie. Dotarłszy do Wilna, proponują inną wędrówkę — w poszukiwaniu zabytków mniej znanych niż ubitym traktem ku Ostrej Bramie, za przewodników obierając Jana Krzysztofa Glaubitza, Wawrzyńca Gucewicza i Mikalojusa Vorobjovasa. Do przewodników zaliczyć też należy wybitnych litewskich intelektualistów: Leonidasa Donskisa — patrzącego na Kłajpedę tak jak Mann sportretował niegdyś Lubekę — i Mindaugasa Kvietkauskasa — niedawnego ministra kultury, który w wywiadzie nakreśla specyfikę kultury litewskiej, miejsca litewskiej pamięci i niepamięci, więzi sąsiedzkie, a także na nowo odczytuje krajobraz barokowego Wilna, miasta wiecznego ruchu. Ponadto Nikodem Szczygłowski pyta o tożsamość współczesnej Litwy; Małgorzata Omilanowska, Bartosz Sadulski i Nijolė Strakauskaitė odkrywają Litwę bałtycką; Piotr Paziński przypomina dziedzictwo litwaków — Żydów litewskich; Małgorzata Kasner; Adam Mazur i Dariusz Kacprzak opowiadają o wileńskiej architekturze, litewskiej fotografii i malarstwie; Maciej Topolski i Wojciech Stanisławski pochylają się nad literaturą litewską a Dalia Staponkutė spogląda na swoją ojczyznę ze śródziemnomorskiej oddali, pytając, gdzie i dlaczego czuje się „u siebie”. Numer zawiera także przełożony po raz pierwszy na język polski Mein Sommerhaus, esej Thomasa Manna o jego letnim domu na Mierzei Kurońskiej. Pisze Mann: „Miejsce wywarło na nas głębokie wrażenie. Tchnie zaskakująco południową atmosferą. Latem, przy błękitnym niebie, woda zalewu jest szafirowa. Przypomina Morze Śródziemne. Rośnie tam gatunek sosen podobnych do pinii. Białe wybrzeże tworzy piękne zakola, można by sądzić, że jest się w północnej Afryce. Upatrzyliśmy sobie pewne wzgórze nad zalewem i zaczęliśmy flirtować z parcelą budowlaną. W momencie wyjazdu nasz związek okrzepł do tego stopnia, że nie można już było się wycofać, nawet gdybyśmy chcieli. Za pośrednictwem miejscowych doszło do zawarcia umowy dzierżawnej z litewskim Zarządem Lasów, zostało zaangażowane biuro architektoniczne w Memlu, i tak to listownie zbudowaliśmy sobie drewniany dom. Wszystko było szalenie proste, tylko drewno i pokost. Następnego lata dom stał gotowy. Przyjechaliśmy i zasiedliśmy na werandzie naszego domku, jak gdyby to była najnaturalniejsza rzecz w świecie”. Na marginesie tematów litewskich w numerze zawarto dodatkowo wywiad z Balázsem Ablonczym, historykiem kierującym projektem badawczym Trianon 100, o stuleciu traktatu w Trianon oraz esej Miłosza Waligórskiego o wyimaginowanej literackie podróży balonem z Nowego Sadu do Tallinna.

Klimat książki

Głęboka, wielowymiarowa podróż intelektualna przez kulturę i krajobraz Litwy, łącząca perspektywę historyczną z nowoczesnym spojrzeniem na tożsamość bałtycką.

W skrócie

  • Skłania do myślenia
  • wolne tempo

Tropy

  • podróż intelektualna
  • spojrzenie z dystansu
  • odkrywanie nieznanego

Szczegóły

Data wydania
1 grudnia 2020
Liczba stron
272 str.
Wydawnictwo
Międzynarodowe Centrum Kultury
Język
polski
Format
papier
Gatunek
czasopisma
ISBN
2082310X

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „HERITO nr 40 / 2020" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.