Herbaciana dziewczyna

Lisa See zachwyciła mnie już wcześniej znakomitą powieścią o kobiecej przyjaźni pt. „Kwiat Śniegu i sekretny wachlarz”, dlatego bez wahania wzięłam z półki „Herbacianą dziewczynę”, licząc na opowieść w podobnym stylu. I nie zawiodłam się. Kolejny raz dostałam świetnie opowiedzianą historię o kobietach w Chinach oraz o prastarych tradycjach i zmianach zachodzących w tym kraju pod koniec XX wieku. Autorka o chińskich korzeniach tym razem skupia się na specjalności Chińczyków, czyli herbacie, bo właśnie wokół jej produkcji i handlu kręci się akcja tej książki. Na pewno przygotowując się do pisania musiała wnikliwie zgłębić temat, dzięki czemu możemy poznać różne ciekawostki na temat tej rośliny i jej wpływu na gospodarkę oraz życie zwykłych ludzi. Jednocześnie Lisa See opisuje tu niezwykle poruszające zwyczaje górskich plemion, które jeszcze w latach 80. XX wieku żyły tak, jak ludzie przed setkami lat. Nie znali elektryczności, utwardzonych dróg, kanalizacji, oddawali cześć duchom i czcili rośliny i zwierzęta. Bohaterką książki jest Li-yan, dziewczyna wywodząca się z biednej rodziny utrzymującej się z uprawy herbaty. Dzięki przybyłemu z miasta nauczycielowi zyskuje szansę na odmianę swojego losu, ale niefortunnie ulokowane uczucie i niechciana ciąża niweczą jej plany. Porzuca więc nieślubną córkę w miejskim sierocińcu, a sama wraca do rodziny, żeby przez całe życie tęsknić za utraconym dzieckiem. Jej życiowa historia jest bardzo ciekawa. Li-yan trafia do miasta, sama rozkręca herbaciany biznes, wychodzi za mąż i nieustannie szuka sposobu na odnalezienie porzuconej córki. Autorka przeplata opowieść o Li-yan krótkimi informacjami o losach dziewczynki znalezionej w kartonowym pudle na ulicy i adoptowanej przez zamożne amerykańskie małżeństwo. Ona także czuje potrzebę odnalezienia swoich korzeni, o których nie wie nic, a jedyną wskazówką jest herbaciana płytka, z którą ją znaleziono. Najciekawsze dla mnie były jednak fragmenty, w których autorka opisuje obyczaje i wierzenia ludu Akhów, żyjących w prowincji Yunnan. To nie do uwierzenia, że pod koniec XX wieku wierzono, że narodziny bliźniąt są dowodem działalności złych duchów, a takie dzieci to „ludzki odrzut” i jako taki trzeba go zlikwidować, a rodziców wygnać z wioski. Tak samo zresztą traktowano nieślubne dzieci, a za ich pozbycie się odpowiedzialni byli męscy krewni zhańbionej dziewczyny. Oczywiście nie ceniono sobie narodzin dziewczynek, a kobiety pełniły w rodzinach funkcje służebne, szczególnie te, które nie były matkami chłopców. Oprócz barbarzyńskich zwyczajów autorka opisuje również bardzo ładne tradycje: Święto Wiosny, Święto Huśtawki, czy obchody Nowego Roku. Do żyjącej zgodnie z prastarymi tradycjami Akhów docierają jednak powoli echa nowoczesności, a przede wszystkim prowadzonej w tym czasie polityki zabraniającej posiadania więcej niż jednego dziecka. Nauczyciel Zhang nie trafił do wioski z własnej woli, ale został przymusowo tam przeniesiony z Pekinu za działalność antypaństwową, a szczytem marzeń każdego wieśniaka jest być grubym jak towarzysz Mao widoczny na plakatach w szkole. Główna bohaterka dopiero w mieście po raz pierwszy korzysta z toalety, widzi samolot i jedzie samochodem. To świetna książka o przemianach w Chinach widzianych oczami kobiety i o zmianie roli kobiet w tym kraju. A przy okazji ciekawa historia o miłości macierzyńskiej i o poszukiwaniu swojej tożsamości. Polecam.