Gwoździojad

Gwoździojad (1938) stanowi drugą z czterech części najwybitniejszego dzieła Alberta Cohena, „Solal et les Solals” (Solal i Solalowie). Pozostałe części to: Solal (1930),Belle du Seigneur. Oblubienica Pana oraz Les Valeureux (1969). Pierwsze dwa tomy wyznaczają miarę oryginalności twórczej autora. Powieści te, ewokujące krainę dzieciństwa pisarza, prastarą żydowską społeczność Wysp Jońskich, leżą w centrum jego wewnętrznego świata. Żydzi z Korfu (skąd pochodził) czy z pobliskiej Kefalinii (gdzie umieścił akcję) zamieszkują bajeczną krainę, która, wbrew sąsiedztwu Albanii i Grecji, ciąży duchowo ku kulturze francuskiej i angielskiej. Nie brak tu też wpływów z Ameryki, z Polski, a także z Niemiec, Włoch i Palestyny. Słowem, są to obywatele świata, w pełni jednak świadomi faktu, że ów świat ma ich za nic. W Gwoździojadzie ta utracona ojczyzna w osobach pięciu komicznych rodaków pod wodzą tytułowego bohatera nawiedza szóstego, który przed laty zerwał z nią więzy na rzecz kariery międzynarodowego dyplomaty Ligi Narodów. Sprowokowana jego żartobliwą depeszą niespodziana wizyta ziomków pozwala nie tylko spiętrzyć piramidę absurdalnych perypetii, ale i skonfrontować przeciwstawne porządki wartości. W wyniku tej konfrontacji kariera podsekretarza Solala ulegnie nieodwracalnemu zwichnięciu. Ale też nic dobrego nie czeka zagubionej w dwudziestowiecznym świecie piątki Walecznych Przyjaciół Francji. Przetrwa tylko martwy duchowo świat szwajcarskiej machiny urzędniczej. W roku 2000 telewizja polska prezentowała wysoko ocenioną we Francji adaptację filmową Gwoździojada pt. Gwoździk (1988),w reżyserii Moshego Mizrahi, z Charles’em Aznavourem, Pierre’em Richardem, Bernardem Blierem i Jacques’em Villeretem w rolach głównych.