Bookfolio

Góral z Wilna. Tatry, seks, polityka

Władysław Cywiński

biografia, autobiografia, pamiętnik

Tytuł - to świadoma parafraza Jana Alfreda Szczepańskiego. "Przygody ze skałą, dziewczyną i śmiercią" były dla mnie 40 lat temu lekturą wstrząsającą. Przed kilkoma laty pisałem tom 6 swojego przewodnika. Wgłębiając się w "młynarzowe" szczegóły czytałem Jaszcza, tarzając się ze śmiechu. Także w tatrzańskim literaturoznawstwie miał odwagę wyrastać nad poziomy, olewać kanony, kpić z obowiązujących gustów. Jak gombrowiczowski Gałkiewicz, kpił ze Słowackiego. Bezwzględna ulotność i marność tatrzańskiej pisaniny? Czy tylko względna marność wobec rzeczywistych tatrzańskich doznań? Stanisławski dzisiaj zupełnie szczerze mnie zachwyca. Ani śmieszy, ani nudzi. Wygrywa z Jaszczem nie tylko w taternictwie. Gęstniejąca atmosfera roku 1939. Po długich deliberacjach rodziców jednak nie usunięto przypadkowego embriona. Ostateczną decyzję podjęli Mama z Tatą a nie Sejm II Rzeczypospolitej. Ów organ nieco mądrzejszy niż dzisiejszy nie interesował się zawartością macic. Przez pomyłkę i przypadkiem przyszedłem więc na świat tuż przed II Wojną Światową. A działo się to w Wilnie. Mieście naonczas polsko-białorusko-żydowsko-litewskim. Zapytywany dziś "Pan chyba jest góralem, że zna Pan te góry jak własną kieszeń?" najczęściej odpowiadam "Tak, góralem z Wilna" lub "Tak, góralem z góry Synaj". Wzoruję się tu na Jacku Kuroniu, który osadzony w celi wraz z kryminalistami opowiadał im o swoim rzekomo żydowskim pochodzeniu, by zbadać poziom antysemityzmu wśród współwięźniów. Atmosferę wielonarodowości i internacjonalizmu początkowo mogłem chłonąć tylko nieświadomie, "przez skórę". Nieco późniejsze, szczenięce lata spędzałem w Olsztynie, bawiąc się nie tylko z Jasiami i Wandziami, lecz także z Hansami i Gudrunami. Być może już od wtedy nie dzielę ludzi wedle miejsca urodzenia i języka.

Klimat książki

Osobista, wielowątkowa opowieść o kształtowaniu się tożsamości na styku kultur i wielkiej historii, łącząca wspomnienia z dzieciństwa w Wilnie i Olsztynie z pasją do Tatr.

W skrócie

  • Wyraziste postacie
  • umiarkowane tempo

Tropy

  • dorastanie
  • miejsce narodzin
  • wielka historia

Trudne tematy: śmierć, wojna

Szczegóły

Rok wydania
2002
Liczba stron
290 str.
Wydawnictwo
Górskie
Język
polski
Format
papier
Gatunek
biografia, autobiografia, pamiętnik
ISBN
837104030X

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „Góral z Wilna. Tatry, seks, polityka" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.