Gabinety i ogrody. Polskie nowożytne traktaty architektoniczne wobec kultury kolekcjonowania
Aleksandra Jakóbczyk-Gola
Gabinety i ogrody. Polskie nowożytne traktaty architektoniczne wobec kultury kolekcjonowania
Aleksandra Jakóbczyk-Gola
Polskie traktaty z XVII i początków XVIII wieku poświęcone budowie siedzib, gospodarowaniu i sztuce ogrodniczej zostały przez autorkę odczytane jako materiał do analizy kultury kolekcjonerskiej w dawnej Rzeczpospolitej. Warto pamiętać, że zbiory znajdowały się nie tylko we wnętrzach dworu, ale także w ogrodzie, który pełnił funkcję ekspozycyjną i który zarazem stanowił kolekcję samą w sobie ze względu na dobór flory i fauny. Początkowo obiekty gromadzone były w osobnych budynkach: skarbcach, lamusach, których funkcją było magazynowanie, a nie porządkowanie i pokazywanie. Zmiana w podejściu do kolekcji spowodowała przeniesienie zbiorów do budynku dworu. Traktaty architektoniczne są źródłem wiedzy o tworzonych lub adaptowanych w tych celach pomieszczeniach: gabinetach i galeriach, kaplicach, wreszcie – domowych muzeach. Praktyka kolekcjonerska została zaprezentowana na przykładach pałacu Kazanowskich w Warszawie, dworu Wazów w Nieporęcie, zamku w Żółkwi i pałacu Krzyżtopór w Ujeździe. Analiza traktatów wskazuje na wspólnotę strukturalną domostwa i ogrodu, podporządkowanie ich analogicznym regułom, powiązanie siedziby i krajobrazu. Autorka poświęca wiele uwagi koncepcjom ogrodów barokowych i konkretnym realizacjom w kontekście idei kolekcjonowania. Ukazuje wzajemne relacje ogrodu i gabinetu jako przestrzeni gromadzenia i prezentowania cennych obiektów. Śledzi wegetatywny proces wzrastania i obumierania jako wstęp do utrwalenia i zachowania w pamięci. Porusza kwestie iluzjonizmu i teatralizacji związane z zabiegami wystawienniczymi stosowanymi pod gołym niebem. Osobny rozdział poświęca ogrodom botanicznym, a właściwie ich twórcom: botanikom i kolekcjonerom zarazem. Szeroko zakrojona analiza pojęcia kolekcji oraz etosu kolekcjonera prowadzi do próby zdefiniowania zjawiska polskiego nowożytnego kolekcjonerstwa. Na tle innych krajów wyróżniało je między innymi znikome zainteresowanie zabytkami antycznymi. W pracy przewija się wątek rodzimości, dawnego obyczaju i tradycji. Autorka wykazuje na wielu przykładach, że specyfikę i wartość kolekcji w dawnej Rzeczypospolitej w dużej mierze określał związek natury i kultury oraz połączenie dekoracyjności z utylitaryzmem.
Szczegóły
- Rok wydania
- 2019
- Liczba stron
- 360 str.
- Wydawnictwo
- Muzeum Historii Polski
- Język
- polski
- Format
- papier
- Gatunek
- historia
- ISBN
- 9788365248312
Inne książki autora
(4)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Gabinety i ogrody. Polskie nowożytne traktaty architektoniczne wobec kultury kolekcjonowania" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.