Fryderyk Wielki

Potężna piguła wiedzy na temat Fryderyka Wielkiego, jego państwa i czasów. Pozycja skonstruowana tak, aby nie pominąć żadnej gałęzi aktywności króla i państwa pruskiego. Otrzymujemy zwięzły i wyjątkowo klarowny opis stosunków w armii, społeczeństwie, administracji, szkolnictwie, gospodarce, kulturze, sądownictwie i nauce. Nie brakuje genezy państwa, analizy rządów poprzedników i rozważań o teoretycznych podstawach pruskiego absolutyzmu. W opisie polityki zagranicznej najwięcej zajmuje kwestia polska i I rozbiór, z drobiazgową relacją z nielegalnego przenoszenia granicy przez kilka kolejnych lat. Wojna siedmioletnia przedstawiona jest skrótowo, brak także głębszej charakterystyki Fryderyka-wodza. Interesująca jest za to analiza wpływu działań króla na kolejne pokolenia rządzących z Berlina. Poza sprawami państwowymi znalazło się sporo miejsca na ocenę talentów literackich, filozoficznych i muzycznych króla, a także jego kontaktów z czołowymi postaciami Oświecenia. Domniemany homoseksualizm, ułomności fizyczne, czy sprzeczności w osobowości Fryderyka przemykają przez książkę, ale nie znajdziemy tu spekulacji ani niepewnych hipotez. To zwięzła i wartościowa synteza dziejów Prus w XVIII wieku. Jednak nagromadzenie faktów i wiedzy na kartach dość skromnej objętościowo pozycji bywa momentami przytłaczające. Podobnie jak elokwencja autora (np. "idealizm à outrance", jako fan prostoty wolałbym polski "nadmierny idealizm", ale rozumiem, że takie wtręty mają oddać ówczesną dominację francuszczyzny). To jedna z tych pozycji, do której warto sięgnąć kilka razy. Mi osobiście zabrakło tu trochę Fryderyka jako człowieka, dlatego warto połączyć lekturę z innymi biografiami króla, np. Giles McDonough "Fryderyk Wielki" i Ch. Duffy "Fryderyk Wielki biografia militarna".