Franciszek Skoryna. Mała księga podróżna 1522-2022. Prawosławna hymnografia i euchografia

Około pięciuset lat temu, w 1522 roku, uczony mąż, doktor nauk medycznych Franciszek Skoryna z Połocka, syn Łukasza, zorganizował w Wilnie pierwszy warsztat drukarski i zaczął druk prawosławnego modlitewnika, który w obiegu naukowym uzyskał miano Małej księgi podróżnej, przeznaczonego dla podróżujących i przebywających w diasporze Rusinów. Dla Skoryny była to kontynuacja jego niezwykle cennej działalności wydawniczej, jaką prowadził w Pradze czeskiej, drukując tam 20 ksiąg biblijnych we własnej redakcji językowej, z przedmowami, posłowiami i komentarzami. Jednocześnie jego osiągnięcia miały ogromne znaczenie dla środowiska chrześcijańskiego w państwie polsko-litewskim i dla ogólnej kultury tego kraju, wprowadzając do niej na stałe jako nieprzemijającą wartość komponent ruski. W ramach nowej serii wydawniczej Akademii Supraskiej, zainagurowanej tomikiem poświęconym św. Mikołajowi (Pasterz wierny: święty Mikołaj Cudotwórca w tradycji prawosławnej, red. ihumen Pantelejmon Karczewski, Białystok 2022),przygotowaliśmy kolejną publikację, mającą na celu upamiętnienie tej ważnej dla piśmiennictwa cerkiewnego i całej dawnej Rzeczypospolitej daty. Umieściliśmy tu obszerne studium Aleksandra Naumowa, ukazujące sylwetkę i dorobek połockiego humanisty zarówno w okresie praskim, jak i wileńskim, następnie tłumaczenie napisanych przez Skorynę prawosławnych utworów hymnograficznych i euchograficznych, a na końcu oryginalny tekst dwu akatystów, w których autor zostawił swój podpis w postaci akrostychu; tekst ten został nieco uwspółcześniony przez wprowadzenie nowej, semantycznej segmentacji (wersja komputerowa: Jakub Oniszczuk). Ilustracje i do tego tomu przygotował grafik serii - Jakub Aleksander Sobczak. Wydawca i Autor dziękują prof. Sergiuszowi Temćinaso- wi z Wilna za życzliwą pomoc przy wydaniu książki. Następne przygotowywane tomy będą poświęcone m.in. świętym i świętom występującym w słynnym Kodeksie Supraskim, postaci i twórczości metropolity kijowskiego Grzegorza (Cambłaka) z przełomu XIV і XV wieku, czy osobie jedynej prawosławnej królowej Polski - Helenie....