Focus Historia Ekstra 03/2020

Za jedną ze sztandarowych powieści o tajemnicach średniowiecza uchodzi „Imię róży” Umberto Eco. W tym roku mija czterdzieści lat od jej wydania, a wciąż przyciąga swoją atmosferą i intrygą nowych czytelników. A także widzów, bo powieść zekranizowano w formie filmu pełnometrażowego i serialu. Jej sukcesu nie powtórzył ani „Baudolino”, czyli późniejsza „średniowieczna” powieść Eco, ani podobne książki innych autorów. W tym numerze „Focusa Historia Ekstra” chcemy Państwa zabrać w świat średniowiecza bliski temu, o czym pisał nieżyjący już słynny włoski autor. To świat krucjat i relikwii, jak w „Baudolino”. To znany z „Imienia róży” świat uczonych mnichów i ludzi lękających się potępienia za swe słabości. To też świat spisków i sekretów, które frapują przez wieki – jak w „Wahadle Foucaulta”. Jednak ten numer ma jeszcze jednego literackiego bohatera, tyle że polskiego. To Andrzej Sapkowski. W specjalnym raporcie zastanawiamy się, co było jego inspiracją przy pisaniu sagi o Wiedźminie i ile jest w niej z autentycznego średniowiecza. Co więcej, zamieszczamy baśniowe opowiadanie „Strzyga” XIX-wiecznego poety Romana Zmorskiego, które było inspiracją dla Sapkowskiego przy pisaniu pierwszego opowiadania o Geralcie z Rivii. Może teraz zainspiruje kogoś z Was? Zapraszam do lektury! Adam Węgłowski, redaktor prowadzący SPIS TREŚCI 4 ŚWIĘTE OSTRZE Włócznia Przeznaczenia to bezcenna relikwia. Sęk w tym, że są ich cztery. 8 ZŁY SĄSIAD, WOJENNY WILK I NARZECZONA Jak wyglądały średniowieczne oblężenia? 14 WIELKA GRA CESARZA ALEKSEGO Pierwsza krucjata była rozpaczliwym pomysłem... bizantyjskiego cesarza. 20 KOD ZAKONU Co poszukiwacze skarbów mogą odkryć po templariuszach w Montsaunes i Tomar? 24 AMERYKA DAWNO ODKRYTA Kto przed Kolumbem dopłynął z Europy do Ameryki? Czy tylko wikingowie? 30 TRUST MÓZGÓW KAROLA WIELKIEGO Władca Franków sprowadzał na dwór najtęższe umysły epoki. 36 KRZYŻ KONTRA SARACENI PÓŁNOCY Dzieje Niklota, wodza Słowian z Połabia. 40 KOBIETY, KTÓRE ROZBIŁY POLSKĘ Dwie Niemki z możnych rodów zepchnęły Polskę w odmęty rozpadu dzielnicowego. 44 NEGOCJATOR Z CIESZYNA Jak piastowski książę próbował zakończyć wojnę stuletnią. 48 NAPIĘTNOWANI SAMOBÓJCY W średniowieczu samobójców potępiano, ale czasem znajdowano też dla nich współczucie. 54 TĘPAKI NA TRONIE Czy królowie Polski byli analfabetami? 58 BLADE LICO, BŁĘKITNA KREW Pojęcie „błękitna krew” wymyślili Hiszpanie, chcąc się odróżnić od Maurów i od plebsu. 62 RAPORT SPECJALNY: EPOKA WIEDŹMINA Czy świat z „Wiedźmina” to naprawdę świat słowiański i średniowieczny? 68 RAPORT SPECJALNY: STRZYGA Przeczytaj polską baśń z XIX wieku, która zainspirowała Sapkowskiego do napisania pierwszego opowiadania o Wiedźminie.