Five o’clock in Olsztyn

Pokaż mi swoje mieszkanie, a powiem ci, kim jesteś Miasto to miejsca i ludzie. Ludzie tworzą miejsca, a miejsca kształtują ludzi. I o tym jest nowa książka Iwony Bolińskiej-Walendzik, „Five o’clock in Olsztyn”, która w przekrojowy sposób ukazuje Olsztyn i jego mieszkańców.Książka o mieście? Dlaczego nie, wiele mamy takich. Książka o mieście opisywanym przez jego mieszkańców? Też coś by się znalazło. Ale tu mamy podejście nowatorskie, bo mieszkańcy opisują swoje mieszkania, ich historię i otoczenie i właśnie przez pryzmat konkretnych włości definiowany jest Olsztyn. To książka o poszukiwaniu miejsca do życia. Bo miejsce, które wybieramy do życia, świadczy o nas samych, w jakiś sposób nas definiuje. Odwiedzając mieszkańców kolejnych rejonów miasta, Iwona Bolińska-Walendzik przedstawia ich opowieści o tym, dlaczego mieszkają tu, gdzie mieszkają. Czasami to kwestia wyboru. Czasami możliwości, a czasami trudnych i skomplikowanych zakrętów historii. W opowieściach ujęto to, jak wzrastał powojenny Olsztyn. Jak rozrastał się z pierwotnego jądra skupionego wokół starówki, śródmieścia, osiedla nad Jeziorem Długim i Zatorza, przekształcając pola truskawek w lasy bloków osiedli sypialnianych i wchłaniając podolsztyńskie wsie i sadyby: Dajtki, Likusy, Jaroty czy kolonię Mazurską. Nierzadko to wspomnienia o miejscach i ludziach, których już nie ma. „Five o’clock in Olsztyn” to galeria miejsc, ale i postaci. Mamy tu pełen przekrój mieszkańców: architektów, malarzy, muzyków, krawców, gospodynie domowe. Ludzi skrajnie pragmatycznych, ekonomicznie i ergonomicznie dopasowujących projekt domu do posiadanych funduszy, ale też takich, którzy po wprowadzeniu się do nowego lokum wypędzają szamańskimi obrzędami duchy poprzednich mieszkańców. Mamy fascynatów historii i ducha miejsca, poszukujących po śmietnikach używanych klamek do drzwi z epoki, a także tych, którzy wcale nie pragną mieszkać nad malowniczym jeziorem i doceniają sprawność działania blokowych wspólnot mieszkaniowych. A to wszystko składa się na Olsztyn, na jego kompleksowy, przekrojowy obraz. Indywidualne historie tworzą barwną mapę miasta. Łukasz Wieliczko