FILM NA ŚWIECIE, nr 309-310/1984 – kino skandynawskie: Ingmar Bergman, Jan Švankmajer
FILM NA ŚWIECIE, nr 309-310/1984 – kino skandynawskie: Ingmar Bergman, Jan Švankmajer
INGMAR BERGMAN. NIE PIERWSZY TO... ...w dziejach naszego miesięcznika numer poświęcony temu artyście. Przypomnijmy chociażby podwójny numer (135—136) „Kultury Filmowej” sprzed 15 laty zatytułowany „Bergman i inni”, którego ukazanie zbiegło się z polską premierą PERSONY. Numer ten — dziś to już biały kruk — zawiera między innymi sławną „Skórę węża” („manifest artystyczny” Bergmana) oraz bardzo szczegółową filmografię reżysera, zawierającą czołówki, streszczenia i komentarze do wszystkich jego filmów. Bergman to prawdziwy arystokrata kina, dla którego film nie jest ani jedynym, ani koniecznym sposobem ekspresji. Gdyby nie było kina, jego bogaty, wszechstronny talent przemówiłby zapewne w literaturze albo w muzyce („Gdybym nie był reżyserem, chciałbym być dyrygentem”). Specyfiką tego „numeru bergmanowskiego” jest to, że prezentuje on Mistrza takim, jakim go widzą Szwedzi, nie ograniczając się bynajmniej do problematyki czysto filmowej. I tak: Carl Anders Dymling, producent wielu filmów Bergmana, sytuuje jego twórczość wobec klasycznej tradycji „szwedzkiej szkoły", Marianne Höök, autorka pierwszej szwedzkiej monografii Bergmana (1956) daje precyzyjną topografię jego "przeklętych problemów”. Maria Bergom-Larsson — „młoda gniewna” — atakuje twórcę PERSONY uzbrojona w marksistowsko-freudowską aparaturę, Mikael Timm składa hołd filmowi FANNY I ALEKSANDER. Ten szwedzki portret Bergmana został oprawiony w ramy sporządzone przez samego Mistrza, który zwykle mówi o sobie i swoich filmach ze zniewalająca szczerością, prostotą i naturalnością. Te ramy to pięć wywiadów z Bergmanem, który opowiada o cieniach i blaskach swojego dzieciństwa, o buntowniczej młodości artystycznej, jej fascynacjach i pokoleniowych kontekstach, o przyjaźni z Victorem Sjöströmem, o dramatycznej ewolucji swojej myśli religijnej i o społecznej kondycji artysty. Głos twórcy — poza jednym wyjątkiem — został zaczerpnięty z głośnej książki "Bergman o Bergmanie” wydanej w Sztokholmie w 1970 roku, fascynującego źródła wiedzy o nim i jego dziele. Książka — „wywiad-rzeka” przeprowadzony przez trzech szwedzkich krytyków: Stiga Björkmana, Torstena Mannsa i Jonasa Simę — została już przełożona na kilka języków. Może przedstawione tutaj fragmenty zachęcą polskich wydawców do opublikowania całości. Dwa teksty zostały napisane specjalnie dla "Filmu na Świecie”: polski skandynawista Zenon Ciesielski szkicuje związki Bergmana z metafizycznymi i filozoficznymi wątkami skandynawskiej kultury oraz z dramaturgią Strindberga, a Aleksander Kwiatkowski, polski krytyk filmowy osiadły w Sztokholmie, dorzuca swoje trzy grosze artykułem o Bergmanie nieznanym, Bergmanie skandalicznym… Wspomnijmy wreszcie o Tadeuszu Szczepańskim, naszym współpracowniku, bez którego zaangażowania i trudu, ten „numer bergmanowski” zapewne by nie powstał. [Redakcja] *** SPIS TREŚCI: INGMAR BERGMAN Ingmar Bergman. Nie pierwszy to Jörn Donner: Ingmar Bergman o swoim dzieciństwie Bergman o Bergmanie — wywiad pierwszy: „Nie miałem żadnego mentora..." Carl Anders Dymling: Bergman łączy przeszłość z teraźniejszością Bengt Forslund: Victor Sjöstrom i Ingmar Bergman Bergman o Bergmanie — wywiad drugi: „Victor wiele mnie nauczył" Marianne Höök: Pytania Bergmana Bergman o Bergmanie — wywiad trzeci: "Mam w sobie swoje anioły i demony" Aleksander Kwiatkowski: Bergman nieznany, Bergman skandaliczny Bergman o Bergmanie — wywiad czwarty: „Tuż za rogiem czeka świat insektów..." Maria Bergom-Larsson: Bergman a społeczeństwo Mlkael Timm: Czarnoksiężnik (FANNY I ALEKSANDER) Zenon Ciesielski: Bergman i kultura skandynawska Tadeusz Szczepański: Kalendarium twórczości Ingmara Bergmana * FORUM Nagrody „Don Kichota” 1984 Jerzy Uszyński: Nadzór Vratislav Effenberger, Alena Nádvorniková: Jan Švankmajer Wahadło, studnia i nadzieja Filmografla Jana Švankmajera Kronika Ilustracje
Klimat książki
Wydanie to stanowi dogłębny portret Ingmara Bergmana, łączący wywiady z artystą, analizę jego twórczości oraz kontekst kulturowy skandynawskiego kina. Autorzy prezentują zarówno biograficzne, jak i filozoficzne aspekty życia i pracy reżysera, podkreślając jego wpływ na kulturę szwedzką i światową. Dodatkowo, sekcja poświęcona Janowi Švankmajerowi rozszerza perspektywę na temat skandynawskiego kina, oferując czytelnikowi szerokie spektrum analiz i refleksji.
W skrócie
- Wyraziste postacie
- Skłania do myślenia
- Silne emocje
- wolne tempo
Tropy
- portret biograficzny
- analiza twórczości
- wywiady z artystą
- krytyka kulturowa
Szczegóły
- Data wydania
- 1 września 1984
- Liczba stron
- 130 str.
- Wydawnictwo
- Polska Federacja Dyskusyjnych Klubów Filmowych
- Język
- polski
- Format
- papier
- Czas czytania
- 2 godz. 10 min.
- Gatunek
- film, kino, telewizja
- ISBN
- 00332488
Inne książki autora
(21950)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „FILM NA ŚWIECIE, nr 309-310/1984 – kino skandynawskie: Ingmar Bergman, Jan Švankmajer" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.