Bookfolio

FILM NA ŚWIECIE, nr 309-310/1984 – kino skandynawskie: Ingmar Bergman, Jan Švankmajer

praca zbiorowa

film, kino, telewizja

INGMAR BERGMAN. NIE PIERWSZY TO... ...w dziejach naszego miesięcznika numer poświęcony temu arty­ście. Przypomnijmy chociażby podwójny numer (135—136) „Kultury Filmowej” sprzed 15 laty zatytułowany „Bergman i inni”, którego uka­zanie zbiegło się z polską premierą PERSONY. Numer ten — dziś to już biały kruk — zawiera między innymi sławną „Skórę węża” („ma­nifest artystyczny” Bergmana) oraz bardzo szczegółową filmografię reżysera, zawierającą czołówki, streszczenia i komentarze do wszy­stkich jego filmów. Bergman to prawdziwy arystokrata kina, dla którego film nie jest ani jedynym, ani koniecznym sposobem ekspresji. Gdyby nie było kina, jego bogaty, wszechstronny talent przemówiłby zapewne w literaturze albo w muzyce („Gdybym nie był reżyserem, chciał­bym być dyrygentem”). Specyfiką tego „numeru bergmanowskiego” jest to, że prezentuje on Mistrza takim, jakim go widzą Szwedzi, nie ograniczając się by­najmniej do problematyki czysto filmowej. I tak: Carl Anders Dymling, producent wielu filmów Bergmana, sytuuje jego twórczość wobec klasycznej tradycji „szwedzkiej szkoły", Marianne Höök, autorka pierwszej szwedzkiej monografii Bergmana (1956) daje precyzyjną topografię jego "przeklętych problemów”. Ma­ria Bergom-Larsson — „młoda gniewna” — atakuje twórcę PERSONY uzbrojona w marksistowsko-freudowską aparaturę, Mikael Timm składa hołd filmowi FANNY I ALEKSANDER. Ten szwedzki portret Bergmana został oprawiony w ramy sporzą­dzone przez samego Mistrza, który zwykle mówi o sobie i swoich filmach ze zniewalająca szczerością, prostotą i naturalnością. Te ramy to pięć wywiadów z Bergmanem, który opowiada o cieniach i bla­skach swojego dzieciństwa, o buntowniczej młodości artystycznej, jej fascynacjach i pokoleniowych kontekstach, o przyjaźni z Victorem Sjöströmem, o dramatycznej ewolucji swojej myśli religijnej i o spo­łecznej kondycji artysty. Głos twórcy — poza jednym wyjątkiem — został zaczerpnięty z głośnej książki "Bergman o Bergmanie” wyda­nej w Sztokholmie w 1970 roku, fascynującego źródła wiedzy o nim i jego dziele. Książka — „wywiad-rzeka” przeprowadzony przez trzech szwedzkich krytyków: Stiga Björkmana, Torstena Mannsa i Jonasa Simę — została już przełożona na kilka języków. Może przedstawione tutaj fragmenty zachęcą polskich wydawców do opu­blikowania całości. Dwa teksty zostały napisane specjalnie dla "Filmu na Świecie”: polski skandynawista Zenon Ciesielski szkicuje związki Bergmana z metafizycznymi i filozoficznymi wątkami skandynawskiej kultury oraz z dramaturgią Strindberga, a Aleksander Kwiatkowski, polski krytyk filmowy osiadły w Sztokholmie, dorzuca swoje trzy grosze artykułem o Bergmanie nieznanym, Bergmanie skandalicznym… Wspomnijmy wreszcie o Tadeuszu Szczepańskim, naszym współ­pracowniku, bez którego zaangażowania i trudu, ten „numer bergmanowski” zapewne by nie powstał. [Redakcja] *** SPIS TREŚCI: INGMAR BERGMAN Ingmar Bergman. Nie pierwszy to Jörn Donner: Ingmar Bergman o swoim dzieciństwie Bergman o Bergmanie — wywiad pierwszy: „Nie miałem żadnego mentora..." Carl Anders Dymling: Bergman łączy przeszłość z teraźniejszością Bengt Forslund: Victor Sjöstrom i Ingmar Bergman Bergman o Bergmanie — wywiad drugi: „Victor wiele mnie nauczył" Marianne Höök: Pytania Bergmana Bergman o Bergmanie — wywiad trzeci: "Mam w sobie swoje anioły i demony" Aleksander Kwiatkowski: Bergman nieznany, Bergman skandaliczny Bergman o Bergmanie — wywiad czwarty: „Tuż za rogiem czeka świat insektów..." Maria Bergom-Larsson: Bergman a społeczeństwo Mlkael Timm: Czarnoksiężnik (FANNY I ALEKSANDER) Zenon Ciesielski: Bergman i kultura skandynawska Tadeusz Szczepański: Kalendarium twórczości Ingmara Bergmana * FORUM Nagrody „Don Kichota” 1984 Jerzy Uszyński: Nadzór Vratislav Effenberger, Alena Nádvorniková: Jan Švankmajer Wahadło, studnia i nadzieja Filmografla Jana Švankmajera Kronika Ilustracje

Klimat książki

Wydanie to stanowi dogłębny portret Ingmara Bergmana, łączący wywiady z artystą, analizę jego twórczości oraz kontekst kulturowy skandynawskiego kina. Autorzy prezentują zarówno biograficzne, jak i filozoficzne aspekty życia i pracy reżysera, podkreślając jego wpływ na kulturę szwedzką i światową. Dodatkowo, sekcja poświęcona Janowi Švankmajerowi rozszerza perspektywę na temat skandynawskiego kina, oferując czytelnikowi szerokie spektrum analiz i refleksji.

W skrócie

  • Wyraziste postacie
  • Skłania do myślenia
  • Silne emocje
  • wolne tempo

Tropy

  • portret biograficzny
  • analiza twórczości
  • wywiady z artystą
  • krytyka kulturowa

Szczegóły

Data wydania
1 września 1984
Liczba stron
130 str.
Wydawnictwo
Polska Federacja Dyskusyjnych Klubów Filmowych
Język
polski
Format
papier
Czas czytania
2 godz. 10 min.
Gatunek
film, kino, telewizja
ISBN
00332488

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „FILM NA ŚWIECIE, nr 309-310/1984 – kino skandynawskie: Ingmar Bergman, Jan Švankmajer" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.