Fantasia alla polacca

"Fantasia alla polacca" Marii Kuncewiczowej, której pierwsze wydanie ukazało się w 1979 roku, jest esejem o Stanisławie Przybyszewskim, jednym z najwybitniejszych polskich modernistów. Autorka zajmuje się wcześniejszym okresem życia i twórczości pisarza, w jego dzieciństwie doszukuje się źródeł późniejszych "demonów" autora. Pod koniec książki Kuncewiczowa w swoim pełnym poważnej refleksji, choć zatytułowanym "Fantazja" eseju usiłuje zrozumieć, dlaczego filozofia i twórczość Przybyszewskiego tak szybko się zestarzały, nikogo nie tylko nie wzruszają, ale i często śmieszą. Czyżby masowość zbrodni przeżywana w czasie ostatniej wojny, kominy Oświęcimia i Majdanka przekreśliły wartość normalnej ludzkiej udręki? "Co może teraz dać upadłemu aniołowi pisarz i czytelnik książek? Producent fikcji i konsument fikcji? Chroniczny samobójca i śmiertelnie nudny pożeracz zwierząt? Tylko zrozumienie". I o to zrozumienie dla Przybyszewskiego apeluje Kuncewiczowa w swoim utworze.