Etnografia do kieszeni. Numer 3

"Etnografia do kieszeni" to seria zeszytów, w których chcemy przybliżać mieszkańcom Warszawy etnografię jako współczesną dyscyplinę naukową. Etnograficzna metoda, oparta na spotkaniu z człowiekiem w kontekście, w którym funkcjonuje, pozwala w nowy sposób poznawać to, co pozornie bliskie i oczywiste. W trzecim numerze „Etnografii do kieszeni” autorki, sięgnęły po pamięć o przeszłości, która istnieje w opowieściach warszawiaków i warszawianek. Zdecydowały się na to przedsięwzięcie, bo przeszłość ma to do siebie, że im więcej o niej mówimy lub o niej słyszymy, tym mocniej kształtuje ona naszą tożsamość. I z tej perspektywy ważne są nie tylko wielkie narracje o najistotniejszych dla historii Polski wydarzeniach, ale też wspomnienia o codzienności w PRL-u. Dlatego Agata Mirosz, Katarzyna Kuzko-Zwierz i Olga Rembielińska pytały o te nieodległe przecież czasy i opisały je przez pryzmat współczesnych o nich opowieści. Agata Mirosz pisze o ludziach, bez których Warszawa nie byłaby miastem takim, jakim jest dziś – o pokoleniu „powojennych słoików”. To ludzie, którzy ze wsi i małych miast przyjechali do Warszawy, by nie tylko odbudowywać swoją stolicę, ale przede wszystkim skorzystać z szansy i osiedlić się w dużym mieście. Katarzyna Kuzko-Zwierz skupia się na grupie ludzi, którzy w latach 50. XX wieku wprowadzili się do nowego, socjalistycznego w formie i treści osiedla Praga II. Zgromadziła wspomnienia kilkudziesięciu, często napływowych, prażan, którzy dzielą się doświadczeniami, jak z anonimowego, pustego blokowiska tworzyli swoje miejsce do życia. Tekst Olgi Rembielińskiej przenosi nas z kolei w schyłkowe lata PRL-u, gdy żar „Solidarności” rozpalał serca i umysły. Wraz z opozycjonistami podrzucamy bibułę, drukujemy, dyskutujemy, manifestujemy i strajkujemy. Ale w jej tekście usłyszymy także głosy tych, którzy w tej zabawie nie chcieli lub nie mogli brać udziału. Przywołując w tym numerze „Etnografii do kieszeni” wspomnienia konkretnych zdarzeń z przeszłości, chcemy nie tylko przyjrzeć się obrazowi codzienności w socjalistycznej Warszawie, ale także poznać motywacje i potrzeby tych, którzy w tamtych czasach wchodzili w dorosłość. To ludzie, którzy spróbowali szczęścia w stolicy – zamieszkali w czystych i jasnych mieszkaniach, do których latami musieli brnąć przez błota i niekończący się plac budowy. Po latach oni lub ich dzieci wystąpili przeciwko rządzącym. Bo te nowe domy, które otrzymali, przestały być dla nich kryterium szczęścia.