EKRANy nr 1/2020

Ekrany 1(53)/2020 Przemoc kina Dlaczego „przemoc kina”, a nie „filmowa przemoc” lub „przemoc i film”? Choć temat ekranowej agresji wydaje się opracowany i zgłębiony, instytucja kina jest przemocowa także w mniej oczywisty sposób. Celem niniejszego numeru „Ekranów” jest nieco inne spojrzenie na film jako nośnik przemocy. W równym stopniu, co krew na ekranie, kanonada ciosów czy choreografia bijatyk, interesuje nas złożony proces produkcji filmu, który tworzy lub podtrzymuje społeczne nierówności. Obserwując to, co dzieje się po drugiej stronie kamery, staramy się przedstawić mechanizmy tworzenia i umacniania się stereotypów, a mówiąc najogólniej – różnych przejawów przemocy symbolicznej. Wieloznaczność owej symboliczności, w przeciwieństwie do brutalnej ekranowej dosłowności, wiedzie nas do analizowania mniej lub bardziej subtelnych przejawów dyskryminacji: seksizmu, rasizmu, klasizmu i kolonializmu, które bynajmniej nie szkodzą kinu, jakie znamy. Wręcz przeciwnie – umożliwiają jego funkcjonowanie. Kapitalizm fabryki snów nieustannie udowadnia, że krytykę potrafi zamienić w autoafirmację. Przemoc instytucji kina – ta nieoczywista i mniej widzialna – składa się z takich paradoksów: zmiennych wzorców męskości, które agresją dowodzą własnej kruchości, systemu kategorii wiekowych, w którym rzekoma troska o moralność jest narzędziem kontroli rynku, czy międzynarodowej współpracy koproducenckiej umacniającej neokolonialne podziały. Przemoc kina 8 Mapowanie przemocy | Barbara Szczekała 14 Wizje przemocy | Adam Garbicz 18 Niespieszna agonia. Neomodernizm i przemoc | Rafał Syska 23 Safari na Globalnym Południu | Bolesław Racięski 27 Nadzorować, by władać. Amerykański system kategorii wiekowych | Oskar Wanat 34 Hipermęskość: skala kryzysu | Patrycja Włodek 39 Wychodzenie ze ślepoty. Przemoc ekonomiczna i klasowa w kinie polskim | Jakub Majmurek ODKRYCIA 48 Nieoszlifowane diamenty | Iwo Sulka 49 Ema | Bartosz Tesarz 50 Nic nie ginie | Marta Maciejewska 51 Eastern | Kamil Kalbarczyk 52 Fale | Jan Sławiński 53 Undone | Jędrzej Skrzypczyk NOWE KINO 56 Gwiazdy: Czuły obiekt pożądania. Timothée Chalamet | Ewa Szponar 61 Wojny streamingowe: przegląd taktyk | Jędrzej Skrzypczyk 67 Czar świata wczorajszego. Kino Wesa Andersona | Marta Snoch KONTRPLAN 73 Kartka z kalendarza 74 Ujęcie / Przeciwujęcie: Gatunki nienarodzone 78 Felietony HISTORIA/TEORIA 82 „Proszę to wyciąć”: Historie wyciętych scen | Piotr Śmiałowski 87 Poliziotteschi. Włochów sposób na przemoc | Rafał Christ 92 Odkryte w archiwach – 1920: Wędrujący obraz | Joanna Wojnicka NAPISY KOŃCOWE 96 Drugi plan: Bezimienne piękności. Chorus girls | Patrycja Mucha 104 Recenzje książek 106 Loża boczna 111 Punchline: Lighthouse 112 Krzyżówka