Dziewice konsystorskie

Przeczytane w ramach nadrabiania zaległości z klasyki, dzięki Wolnym Lekturom. Zbiór felietonów Boya-Żeleńskiego z lat dwudziestych ubiegłego stulecia, czyli prawie sprzed 100 lat, dotyczących … prawa do rozwodu. Chociaż nasz znakomity pisarz, krytyk i tłumacz był lekarzem z zawodu, niezgorzej orientował się w ówczesnym polskim prawie cywilnym i rodzinnym, co nie było takie proste, zważywszy na fakt, że funkcjonowały w nim co najmniej 4 systemy prawne (niemiecki, austriacki, Kodeks Napoleona w Kongresówce i rosyjskie ustawodawstwo na tzw. ziemiach zabranych, czyli kresach),a posiłkowo – na skrawkach naszego terytorium – piąty(węgierskie prawo zwyczajowe na polskim Spiszu i Orawie). Boy doskonale rozprawia się ze wszystkimi absurdalnymi argumentami przeciwko dopuszczeniu rozwodów do ogólnokrajowego ustawodawstwa. Trafnie piętnuje kościelną instytucję „unieważnienia” małżeństwa, ze skutkiem wstecznym, w sytuacji jego skonsumowania i owoców w postaci dzieci. Robi to z humorem i prostotą, często walcząc ze swoimi adwersarzami ich bronią – wysnuwając konsekwencje logiczne z ich twierdzeń, bądź konfrontując te twierdzenia z rzeczywistością – w II Rzeczpospolitej małżeństwa były najbardziej trwałe w dawnym zaborze pruskim, gdzie istniały nie tylko rozwody, ale i śluby cywilne. A skąd „dziewice” i „konsystorskie”? Warto przeczytać, wszak niewiele się w tym względzie zmieniło, niedawno znany polityk takie unieważnienie uzyskał i zorganizował swój huczny "prawdziwy" (kto wie na jak długo) ślub. Minęło prawie 100 lat i mamy na szczęście rozwody oraz możliwość zawierania innych ślubów niż religijne, ale mechanizm działania spadkobierców adwersarzy Boya pozostał ten sam. Pewne instytucje (szczególnie przedstawiciele jednej z nich) i całkiem spory odłam społeczeństwa chce mieć kontrolę nad życiem prywatnym obywateli w zakresie przekraczającym to, na co zainteresowani się godzą. Jeśli nie będziemy temu przeciwdziałać, to powrócimy do czasów Boya, zmian wyznania dla ślubu lub fabrykowania dowodów przed sądami konsystorskimi w celu unieważnienia małżeństwa. A co potem? Aż strach sięgać do kolejnych pozycji autora, by zobaczyć, do jakiego stanu możemy zostać cofnięci.