Dziewczynko, roznieć ogieniek

„Dziewczynko, roznieć ogieniek” Martina Smausa to powieść, która przenosi czytelnika w świat pełen bólu, cierpienia, nietolerancji i przemocy, ale jednocześnie fabuła tchnie wiecznie żywą i nie poddającą się tak łatwo nadzieją i pragnieniem życia. Książka przedstawia dramatyczne losy cygańskiej rodziny, której członkowie zmagają się z trudną rzeczywistością próbując przetrwać w nieprzyjaznym świecie, gdzie są nieustannie marginalizowani i dyskryminowani. Gdzie Cygan to w dalszym ciągu obywatel gorszej jakości, zakała ludzkości i bolesny wrzód na organizmie społeczeństwa. Autor z niezwykłą wrażliwością i empatią ukazuje codzienność bohaterów, przeplatając ją z elementami ludowej magii i tradycji romskiej. Jego opisy są barwne i sugestywne, dzięki temu czytając tę powieść niemal czułem klimat opisywanych miejsc, słyszałem te śpiewy i muzykę, czułem zapach mięsa pieczonego na ognisku, ale przede wszystkim wczuwałem się w emocje postaci. Smaus nie idealizuje swoich bohaterów, przedstawia ich w sposób realistyczny, z wszystkimi wadami, lękami i pragnieniami. Narracja jest pełna napięcia i momentami potrafi przytłoczyć. Co z drugiej strony w ciekawy sposób oddaje ciężar życia jaki spoczywa na barkach bohaterów. Smaus nie boi się poruszać trudnych tematów takich jak przemoc, rasizm czy bieda, ukazując je w sposób surowy i bezkompromisowy. Ale jednocześnie wplata w to wszystko nadzieję, że mimo przeciwności losu zawsze istnieje szansa na lepsze jutro. Główny bohater żyje tą nadzieją praktycznie nieustannie, czasem tylko to mu pozostaje. Ta powieść zrobiła na mnie przeogromne wrażenie. To naprawdę poruszająca do głębi książka, skłaniająca do refleksji nad losem osób wykluczonych społecznie. Ale to też opowieść o sile ludzkiego ducha i determinacji w dążeniu do godnego życia. Nie jest to łatwa, lekka i przyjemna lektura, wręcz przeciwnie, to powieść bardzo trudna, ale niezwykle wartościowa i warta przeczytania, zwłaszcza dla tych, którzy interesują się tematyką społeczną i problemami mniejszości. Co mnie jeszcze zaskoczyło to fakt z jaką czułością mimo wszystko autor opowiada o swoich bohaterach. Owszem, jak już wcześniej wspomniałem – surowo i bezkompromisowo, bez owijania w bawełnę, opisuje wszystko tak jak się rzeczy naprawdę mają ale mimo wszystko jest w tym sporo ciepła i wrażliwości. Wspaniała powieść.