Działanie, moralność, podmiotowość. Wokół myśli Thomasa Nagela

Książka przedstawia próbę całościowego spojrzenia na stanowisko amerykańskiego filozofa Thomasa Nagela (ur. 1937) w etyce, a nazwą, jaką dla jego ujęcia proponuje jest pluralizm racji. Jest to stanowisko, w którym ważną rolę odgrywa część deontologiczna, ale jest też miejsce na określoną część konsekwencjalistyczną. Perspektywa badawcza książki jest wyznaczona przez problematykę racji do działania, ideę podmiotowości oraz – łączącą je – ideę moralnego działania. Pluralizm racji ma swe ostateczne uzasadnienie zarówno w złożonej naturze naszej podmiotowości, jak i w wielości źródeł moralności. W okresie dominacji filozofii przez nauki szczegółowe Nagel stawia także pytania dotyczące sensu świadomości i podmiotowości we wszechświecie. Uwzględniając osiągnięcia XX wiecznej filozofii języka, a w szczególności Ludwiga Wittgensteina, przekracza on zawężaną w niej sferę sensów i powraca do najbardziej podstawowych pytań. W ten sposób powraca do tego, co w filozofii jest najbardziej specyficzne i najbardziej interesujące – tych spraw dotyczą końcowe rozdziały książki. Jest ona adresowana zarówno do tych, którzy zajmują się najnowszą etyką analityczną lub filozofią amerykańską, jak i tych, których zainteresuje ogólniejsze pytanie o to, jakie możliwości ma filozofia dzisiaj, w epoce bezprecedensowych sukcesów nauk szczegółowych. Niektóre z dyskursów [z tradycji etyki] wydaje się już wyczerpanych, ale ludzkie doświadczenie osobistych dążeń i nieosobistych racji stawia nas wobec wyzwania podejmowania dalszych badań i dysput o charakterze moralnym. Opiniowana książka trafia w ten podstawowy i najważniejszy nurt refleksji etycznej, łącząc współczesne badania etyczne z ich historycznymi korzeniami. […] Książka z całą pewnością należy do zakresu etyki fundamentalnej, okazując zdolność rozumu do „odnalezienia” i „ugruntowania” podstaw moralności w ludzkiej podmiotowości, w jego zdolności nie tylko do wyrażania i racjonalnej realizacji pragnień, ale i w zdolności odnajdywania normatywnych racji obiektywnych. Rzeczywistość praktyczna w perspektywie tej książki, jak Pyka celnie to zauważa na przykładzie metafilozofii Nagela, pokazuje nie tylko zdolność rozumu praktycznego do ugruntowania moralności, ale i ograniczenia rozumu w odniesieniu do zdolności racjonalnego rozstrzygania pytań o sens życia. Z recenzji prof. dr. hab. Ryszarda Wiśniewskiego