Duch pogranicza

Duch pogranicza to druga po Betty Zane powieść Zane’a Greya o początkach osadnictwa w Wirginii Zachodniej. Oparta jest na autentycznych wydarzeniach, które miały miejsce w dolinie rzeki Ohio pod koniec XVIII wieku. To historia pierwszych prób nawracania Indian na chrześcijaństwo. Autor niezwykle barwnie przedstawia dzieje założonej przez misjonarzy morawskich Wioski Pokoju, jej mieszkańców i oprawców. Wioska Pokoju, w której wiara, szacunek dla drugiego człowieka i ciężka praca to wartości nadrzędne, staje się obiektem nienawiści i celem krwawej napaści. Do tej wręcz utopijnej krainy tuż przed masakrą przybywa stary misjonarz pan Wells wraz z dwiema bratanicami, których losy śledzimy na kartach książki. Zane Grey z ogromną starannością maluje swoje postaci. Z rozmachem i mistrzostwem przedstawia twardych i bezwzględnych pionierów, nieprzejednanych indiańskich wodzów i okrutnych białych zdrajców, którzy knują przeciwko osadnikom. Duch pogranicza to nie tylko powieść historyczna o zniszczeniu osady misyjnej, ale przede wszystkim wielowymiarowy obraz życia na terenach należących dawniej do Indian, terenach nieprzyjaznych i nieujarzmionych, a jednak urzekająco pięknych. Przyroda jest tu obecna niemal na każdym kroku – jej opisy zachwycają malowniczością i precyzją – a człowiek żyjący w tych dzikich ostępach czerpie z niej siłę i naukę. Taki jest Lewis Wetzel, jeden z głównych bohaterów powieści, tropiciel Indian, znany wśród nich jako demoniczny Wiatr Śmierci. Samotnik, myśliwy, miłośnik puszczy, obrońca osad białych ludzi, ale też przyjaciel i autorytet dla Joego Downsa, młodzieńca, który na pograniczu szuka przygód i wolności. Poznajemy także brata Joego, Jima, pełnego zapału misjonarza, który w Wiosce Pokoju pragnie nauczać o Bogu i równocześnie zgłębiać indiańską kulturę i wierzenia. Zane Grey przedstawia historię dwóch braci, którzy dokonują w życiu zupełnie różnych wyborów, ale tak samo kochają i szukają swej drogi, wygrywają i ponoszą klęski. Autor nie unika wątków romansowych – Duch pogranicza to również opowieść romantyczna, miłosna, wzruszająca, ale też opowieść smutna, bo nie każda miłość znajduje tu swój happy end i czasem zło bierze górę nad dobrem i niewinnością. Delikatność i szlachetność z jednej strony, brutalność i okrucieństwo z drugiej, a pomiędzy cała feeria postaw: od poświęcenia i wybaczenia, przez odwagę i brawurę, po zemstę i zdradę. Zane Grey nie stroni od przełamywania schematów, snuje rozważania o ludzkiej naturze. Duch pogranicza przypadnie do serca tym, którzy szukają fascynujących historii o ludziach stających w obliczu tragicznych wydarzeń, a także tym, którzy kochają opowieści o przygodach pionierów z Dzikiego Zachodu, pełne dynamiki, bogatych opisów przyrody i tradycji rdzennych Amerykanów.