Drugi dziennik. 21 czerwca 2012 – 20 czerwca 2013

Ten dziennik pilchowy pisany był w latach 2012-13, wtedy pisarza zaczęły dopadać poważne dolegliwości, w szczególności choroba Parkinsona, nieuleczalna, powoli rozwijająca się choroba układu nerwowego, która z czasem prowadzi do inwalidztwa. W tym tomie Pilch powoli oswaja się z tą straszną chorobą i swoją samotnością. Wprawdzie sporo pisze o tym jak dobrze się czuje siedząc sam w swoim lokum w Warszawie na Hożej, ale moim zdaniem robi dobrą minę do złej gry. Gwoli prawdy, znajdziemy też w książce wiele informacji o chorobie, o życiu z nią, brzmi wtedy Pilch optymistycznie, ale... wydaje się, że usiłuje swoje przerażenie i rozpacz przykryć słowami. W ogóle rzecz cała jest przegadana, autor wchodzi w niekończące dygresje, napawa się swoją frazą, podziwia ją, to z czasem staje się męczące. Czytałem w tym samym czasie drugi tom dzienników Sandora Maraia z lat 1949-1956, uderza różnica, tam jest powaga i odwaga, stanięcie twarzą w twarz ze swoim tragicznym losem, u Pilcha zaś mamy ucieczkę, zasłonę ze słów i niekończących się opowieści. Muszę jednak przyznać, że trafiają się w książce zdania dramatyczne: „Godzinne i niezakończone tryumfem zapinanie koszuli. Heroiczna próba zakręcenia butelki coca-coli. Gwint nie zaskakuje, niczym zdecentrowany element maszynerii o najwyższym stopniu komplikacji. Dławiące marzenie, by jeszcze kiedyś zjeść talerz zupy łyżką.” Oczywiście mamy też typowe pilchowe bon-moty: „Swoją drogą, ujmując rzecz frontalnie: miała po mnie zostać kronika dymania, zostanie kronika zdychania, niby szlachetniej, ale jednak wolałbym na odwrót.” Albo to prorocze zdanie: „Piłka nożna to jest gra, w której bierze udział 22 mężczyzn, a i tak zawsze przegrywają Polacy.” Zdarzają się też odwołania do klasyków: „Wszyscy mówią: Olimpiada! Olimpiada! A ja olimpiady na oczy nie widziałem.” (zagadka, do kogo się tu Pilch odwołuje?) Nie wiem, jak się czas obejdzie z dziełem Pilcha, za życia był niezwykle popularny, trzeba powiedzieć, że umiał uwodzić ludzi, roztaczał wokół siebie atmosferę wybitnego twórcy i króla życia. Jakoś nigdy nie ceniłem jego prozy i do niedawna myślałem, że próbę czasu wytrzymały jedynie dzienniki i felietony, teraz już nawet dzienników nie jestem pewien.