CzasyPismo, nr 1 (13)/2018
Adam Dziuba, Jan Franciszek Lewandowski, Józef Krzyk, Jerzy Myszor, Zbigniew Gołasz, Mirosław Węcki, Jarosław A. Krawczyk, Dawid Keller, Redakcja półrocznika CzasyPismo, Sebastian Rosenbaum
Mija sto lat od czasu, kiedy po ponad stuleciu nieistnienia powstało niepodległe państwo polskie. Wprawdzie Górny Śląsk przestał uczestniczyć w państwowości polskiej już w XIV w., ale przetrwały związki językowo-etnograficzne polskojęzycznej ludności tego regionu z mieszkańcami innych ziem polskich. W drugiej połowie XIX w. nasiliło się wśród części Górnoślązaków poczucie jedności z Polakami, zaś w początkach XX w. powstał silny polski ruch narodowy na Górnym Śląsku. Po trzech powstaniach śląskich, w latach 1919–1921, i plebiscycie z roku 1921, wschodnia część regionu połączyła się z Rzeczpospolitą. Tym kwestiom poświęcona została część tekstów w aktualnym numerze „CzasyPisma”, przy czym z tematyką powyższą łączą się też zagadnienia walki o niepodległość w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu. Ale jak w każdym numerze, tak i tu znaleźć można także wiele innych wątków. Agresja wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 r., dzieje Policji Województwa Śląskiego, niemieckie zbrodnie eutanazji w czasach Trzeciej Rzeszy, służba Górnoślązaków w Wehrmachcie, a także sprawy lżejszego kalibru – jak przemysł kosmetyczny w międzywojennych Katowicach. Wiele biografii, studiów przypadku, ale też krótkich syntez, jak zawsze bardzo bogato ilustrowanych składa się na ten – trzynasty już – tom przewodnika po meandrach górnośląskiej historii, jakim jest „CzasyPismo”. SPIS TREŚCI Jan. F. Lewandowski –Wojciech Korfanty (1873–1939) i jego legenda Józef Krzyk – Pociąg Korfantego spóźnił się o pięć dni Mirosław Węcki, Sebastian Rosenbaum – „Widzi pan, jak mi Polska zapłaciła”. Śmierć i pogrzeb Wojciecha Korfantego Ks. Jerzy Myszor – Duchowieństwo katolickie wobec powstań i plebiscytu Karina Dziuba – Między rewolucją społeczną a powstaniem narodowym. Rybnik w latach powstań śląskich Dawid Keller – Polskie pociągi pancerne podczas III powstania śląskiego Paweł Parys – Zanim poszli do powstań śląskich. Ślązacy w powstaniu wielkopolskim Zbigniew Gołasz, Krzysztof Gwóźdź – Od Milicji Polskiej do Policji Województwa Śląskiego. Polskie formacje policyjne na Górnym Śląsku w latach walki o niepodległość 1918–1922 Andrzej Michalczyk – Imieniny Marszałka Marcin Boratyn – Osaczyć mecenasa. Bezpieka wobec Józefa Witczaka Bogusław Tracz – „Sztab” na generała Łukasz Borkowski – Podporucznik „Żelazny”. Z Dąbrowy Górniczej do partyzantki „Łupaszki” Adam Dziuba – Żołnierze na froncie ideologicznym. Okręg Śląski Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w walce propagandowej z komunistycznym reżimem Ryszard Bednarczyk – Niewysoki, szczupły blondyn z pistoletem We Wronkach witały nas kopniaki. Z Włodzimierzem Kapczyńskim rozmawia Sebastian Reńca. Literatura światów planowanych. O literaturze socrealistycznej Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz książce Katarzyny Kuroczki Literatura światów planowanych. O prozie socrealistycznej na Górnym Śląsku (Cieszyn 2017) z prof. Krystyną Heską-Kwaśniewicz, dr Katarzyną Kuroczką, prof. Aleksandrem Nawareckim i prof. Dariuszem Rottem rozmawia Maria Sztuka Kropla drąży skałę. O pamięci, recepcji badań historycznych i dekomunizacji rozmawiają dr hab. Adam Dziurok, dr Bernard Linek i dr Bogusław Tracz Ewa Szmaj – Kremy, mydła, maść na odciski. Preparaty kosmetyczne i ich producenci na Górnym Śląsku w latach 1918–1939 Anna Badura – Nie tylko „Spomnienia organizacyjne i walk Kompanii Załęskiej”. Dokumenty powstańcze w zbiorach katowickiego IPN „Zbędne istnienia”. O eugenice i eutanazji oraz zbrodniach eutanazyjnych w III Rzeszy z dr. Dietmarem Schulze rozmawia dr Sebastian Rosenbaum Dietmar Schulze – Eutanazja na Śląsku. Akcja T4 – instytucje i odpowiedzialni Przemysław Kucharczak – Siedemdziesiąt lat w byfyju. Listy z Wehrmachtu napisane po śląsku Kamil Kartasiński – Pozdrowienia z Korei Północnej dla Stalinogrodu Bartosz Kapuściak – „Pochmurne lato” nad „Dunajem”. Wojskowa Służba Wewnętrzna „śląskich” dywizji Wojska Polskiego w inwazji na Czechosłowację w 1968 roku Piotr Solga – „Opolska Nike”. Pomnik Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego Jarosław A. Krawczyk – Gierkowska propaganda w Radzionkowie Zbigniew Gołasz, Krzysztof Gwóźdź – Na straży porządku publicznego. Policja Województwa Śląskiego w latach 1922–1939. O projekcie dotyczącym dziejów polskich formacji policyjnych na Górnym Śląsku Marek Lyszczyna – Wspomnienie o Stefanie Stellerze
Klimat książki
Specjalistyczne czasopismo historyczne skupiające się na meandrach dziejów Górnego Śląska, łączące wielką politykę z mikrohistorią i życiem codziennym.
W skrócie
- Skłania do myślenia
- Wyraziste postacie
- umiarkowane tempo
Tropy
- biografie bohaterów
- analiza dokumentów
- historia społeczna
Trudne tematy: śmierć, zbrodnie eutanazji, przemoc, wojna
Szczegóły
- Data wydania
- 2 stycznia 2019
- Liczba stron
- 208 str.
- Wydawnictwo
- Instytut Pamięci Narodowej
- Język
- polski
- Format
- papier
- Cykl
- CzasyPismo (tom 13)
- Gatunek
- czasopisma
- ISBN
- 22992812
Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „CzasyPismo, nr 1 (13)/2018" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.