Czas zdrady

Joanna Nowak zdobyła szczególne miejsce w moim sercu dzięki niezwykle poruszającej, pięknej i głęboko zapadającej w pamięć sadze „Podróż wołyńska”. Historia rodziny Stawińskich do dziś pozostaje jedną z najwspanialszych sag, jakie miałam przyjemność czytać. To jedna z tych serii, które pochłania się z zapartym tchem – dla emocji, dla bohaterów, ale przede wszystkim dla niezwykłej umiejętności splatania losów jednostek z dramatycznymi wydarzeniami historycznymi. Autorka posiada wyjątkowy dar pisania: subtelny, a zarazem wyrazisty; nasycony emocjami, lecz nigdy przesadzony. Jej język jest plastyczny, pełen detalu, a przy tym oszczędny – prowadzi czytelnika pewnie przez meandry historii, pozwalając niemal namacalnie odczuć atmosferę epoki oraz emocje bohaterów. Dlatego z ogromnym entuzjazmem i nadzieją na kolejną pełną emocji opowieść sięgnęłam po jej najnowszą powieść „Czas zdrady”. Akcja powieści rozgrywa się w drugiej połowie XIX wieku. Warszawa drży pod ciężarem carskiej władzy. Ulice tętnią niepokojem, a w sercach Polaków narasta napięcie, które wkrótce doprowadzi do wybuchu Powstania Styczniowego. W tym burzliwym czasie w dorosłość wchodzą siostry bliźniaczki – Matylda i Eliza Lisieckie. Choć łączy je więź krwi i wspólne dzieciństwo, różni niemal wszystko. Matylda jest odważna, impulsywna, pełna wewnętrznego ognia. Fascynuje ją środowisko konspiratorów, coraz śmielej przekracza granice wyznaczone kobietom jej epoki i w końcu decyduje się przyłączyć do powstańców. Eliza, przeciwnie, marzy o spokojnym życiu, kochającym mężu i gromadce dzieci. Nie brak jej wrażliwości ani patriotyzmu, lecz nie posiada determinacji siostry, by rzucić wyzwanie historii. Na ich drodze staje Piotr Sosnowski – hrabia rozdarty między obowiązkiem wobec rodziny a głosem serca. Spotkanie z bliźniaczkami zmienia jego uporządkowany świat. Nie przeczuwa jeszcze, że stanie przed wyborami, które okażą się nieodwracalne, a uczucia staną się zarówno jego siłą, jak i przekleństwem. W cieniu narastającego buntu rodzi się miłość – namiętna, trudna, wystawiona na próbę przez czas, zdradę i historię, która nie zna litości. „Czas zdrady” autorstwa Joanny Nowak to powieść, która poruszyła mnie już od pierwszych stron i nie pozwoliła o sobie zapomnieć długo po ich zamknięciu. Czytając ją, miałam poczucie obcowania z literaturą dojrzałą, dopracowaną w każdym detalu i głęboko przejmującą. Tym większą dumą napawa mnie fakt, że mogłam objąć tę książkę patronatem medialnym – to historia, pod którą podpisuję się całym sercem, bez najmniejszego wahania. Joanna Nowak po raz kolejny udowadnia, że potrafi pisać o historii w sposób żywy, sugestywny i poruszający najczulsze struny wrażliwości czytelnika. Jej styl zachwyca równowagą – jest elegancki, lecz nigdy archaiczny; emocjonalny, ale daleki od przesady. Autorka z niezwykłym wyczuciem buduje napięcie, prowadząc czytelnika zarówno przez zawiłości politycznych intryg, jak i subtelne, pełne napięcia relacje międzyludzkie. Sceny konspiracyjne pulsują niepokojem i niepewnością, natomiast momenty intymne urzekają delikatnością oraz psychologiczną głębią. Każde zdanie wydaje się przemyślane, a dialogi brzmią naturalnie, jakby podsłuchane w prawdziwym życiu. Joanna Nowak kolejny raz w sposób niesamowicie obrazowy kreśli opowieść, w której tło historyczne nie jest jedynie dekoracją – ono naprawdę żyje. Oddycha, wpływa na decyzje bohaterów, kształtuje ich losy i wybory. Atmosfera przedpowstaniowej Warszawy została oddana z imponującą dbałością o szczegóły: wszechobecny strach przed donosami, napięcie unoszące się w powietrzu, konspiracyjne spotkania, rozdzielone i rozdarte rodziny. Autorka przypomina, że historia to nie tylko daty i wydarzenia zapisane w podręcznikach, lecz przede wszystkim ludzkie dramaty, emocje i wybory, które niosą konsekwencje na całe życie. Widać ogrom pracy włożonej w research – realia epoki są wiarygodne, a jednocześnie przedstawione w sposób przystępny i angażujący. Jestem pod ogromnym wrażeniem kreacji bohaterów, którzy zostali przedstawieni w sposób bardzo autentyczny – jako pełnokrwiści, niejednoznaczni i prawdziwi. Matylda nie jest jedynie „dzielną patriotką” – to kobieta z krwi i kości, pełna sprzeczności, targana emocjami; bywa impulsywna, a chwilami zagubiona. Eliza natomiast ukazuje inną, równie ważną odsłonę odwagi – cichą, codzienną, opartą na trosce, lojalności i wierności własnym wartościom. Ich relacja – głęboka, skomplikowana i naznaczona różnicami – stanowi jeden z najmocniejszych oraz najbardziej poruszających elementów tej historii. Również Piotr Sosnowski wymyka się schematom. Nie jest typowym romantycznym bohaterem – jego wewnętrzne rozdarcie między obowiązkiem a uczuciem zostało ukazane z dużą wnikliwością i wyczuciem. To postać tragiczna w najpełniejszym literackim znaczeniu – świadoma konsekwencji swoich decyzji, a jednak niezdolna, by uniknąć ich ciężaru. „Czas zdrady” to powieść, która nie tylko porusza najczulsze struny serca, ale także pozostaje w pamięci na długo po przekartkowaniu ostatnich stron. To historia o uczuciach silniejszych niż strach i bardziej niebezpiecznych niż polityczny bunt. Opowieść o lojalności, poświęceniu i cenie, jaką płaci się za wierność sobie. O miłości wystawionej na próbę przez wielką historię. O wyborach, które definiują człowieka – oraz o zdradzie w jej najróżniejszych, często najbardziej bolesnych odsłonach: politycznej, rodzinnej, a także tej najcichszej, najbardziej osobistej. Jako czytelniczka jestem tą książką absolutnie oczarowana. Jako patronka medialna czuję się głęboko poruszona i zaszczycona, że mogłam towarzyszyć jej drodze do czytelników. Joanna Nowak po raz kolejny udowadnia, że jest mistrzynią powieści historycznej – takiej, która nie tylko uczy, ale przede wszystkim wzrusza, angażuje i zmusza do refleksji. Z całego serca polecam tę powieść wszystkim, którzy cenią sobie dobrze napisane powieści historyczne, w których dbałość o realia epoki łączy się z wciągającą fabułą i wyrazistymi bohaterami.