Czarna Mańka

Ta książka wychynęła z odnalezionego po latach maszynopisu. Autorami są Andrzej Bonarski i Stanisław Staszewski - przyjaciele. Staszewski: legendarny już bard, autor piosenek, tak rozsławionych przez Kult, jak „Celina” czy „Baranek”, też autor wierszy, prac plastycznych, prywatnie - ojciec Kazika Staszewskiego. Bonarski: współautor z Andrzejem Kondratiukiem scenariusza kultowej „Hydrozagadki”, autor książki „Ziarno” – zapisu działań parateatralnych Jerzego Grotowskiego i pierwszego z nim wywiadu. Bonarski i Staszewski napisali Mańkę w początkowych latach 70-tych ubiegłego (tak, tak) wieku; miał z tego powstać film – i nie powstał; maszynopis przeleżał 40 lat. „Czarna Mańka” to pomost między krótką powieścią i scenariuszem; rzecz do wyobrażania, śmiechu, zabawy. Akcja toczy się w przedwojennej Warszawie w środowisku łotrzyków, złodziejaszków i dam nie najcięższych obyczajów. Pierwszą damą wśród nich jest właśnie tytułowa „Czarna Mańka”, która w wyniku splotu karkołomnych wydarzeń zakochuje się – i nie bez wzajemności - w słynnym złodzieju-dżentelmenie. Rzecz, jak należy, obficie spływa krwią, miłością i raczej mocnym alkoholem; występek i cnota toczą śmiertelny bój na scenie świata i półświatka, a kapela, jak to kapela, gra nieśmiertelne tango; sprawy rozgrywają się między spelunkami i salonami, autorzy bez specjalnego wstrętu wizytują opływających złotem bogaczy i nie specjalnie litują się nad suchotniczymi z głodu nędzarzami; zgodnie ze sprawdzonymi po stokroć przepisami losu, śmierć wieńczy niemożliwą miłość, lecz – i znów jak zwykle - ballada wskrzesza kochanków i czyni ich nieśmiertelnymi – ta miła zasada wciąż tyczy wszystkich Julii i wszystkich Romeów. Tekst i ilustracje, to artystyczna zabawa Bonarskiego i Staszewskiego, dwójki przyjaciół – a może i też trochę ich otoczenia, którego ślad trwa na bardzo prywatnych fotografiach. Panie i panowie! Za Chwilę rozegra się przed Wami straszliwy dramat mi- Łości, zdrady i śmierci. Nie baczcie, żądni igrzysk- Ka krwawych namiętności, Że opowieść zaczyna się Od spraw niewinnych i co- Dziennych. Cierpliwości! Już niedługo będziecie pło- Miennie kochać, drżeć, uciekać W ciemności, wic się w darem- Nym cierpieniu i umierać Z żądłem noża w sercu. Dlatego osoby starsze, wraż- Liwe i młodzież do lat 7 Prosimy o opuszczenie sali. Kasa zwraca pieniądze. Zaczynamy.