Communis Consensus – Unanimus Consensus. Sejm walny Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1586-1668

W XVI wieku w Europie, w nawiązaniu do idei antycznych, podjęto próby stworzenia państwa „dobrze rządzonego”, które nazwano „wspólnotą”. Te aspiracje zmierzały w różnych kierunkach. O ile Francja stała się kolebką absolutyzmu monarchii, o tyle Królestwo Polskie charakteryzowało się wzmocnieniem szlachty, która w konfrontacji z królem, w oparciu o forsowany program egzekucji praw i mienia, doprowadziła do powstania szczególnej hybrydy politycznej. Przejmując część uprawnień władcy, na tej podstawie powstała wspólnota – jako połączenie oligarchii reprezentowanej przez „rody senatorskie” i demokracji ze szlachtą jako „narodem politycznym”. W ten sposób powstała monarchia mieszana, zmieszana podwójnie jako monarchia i wspólnota, aw jej ramach – oligarchia z demokracją. W Rzeczypospolitej władzą naczelną była szlachta, bo senatorowie wywodzili się przecież z kręgu „braci”, a monarcha był suwerenem w królestwie. Porządek wewnętrzny miał być zagwarantowany dzięki równowadze między tymi formami politycznymi. Pod koniec lat 60. XVI w. zasady te wprowadzono także w Wielkim Księstwie Litewskim, a na mocy unii lubelskiej powstało państwo polsko-litewskie zwane Rzeczpospolitą Obojga Narodów.