Co zrobić z Polską? Sprawa polska w ideologiach i strategiach imperium rosyjskiego i sowieckiego wobec peryferii
Co zrobić z Polską? Sprawa polska w ideologiach i strategiach imperium rosyjskiego i sowieckiego wobec peryferii
Książka powstała na podstawie badań prowadzonych w archiwach postsowieckich od początku lat 90. XX w. Przedstawia zmagania Imperium Rosyjskiego oraz państwa sowieckiego z kwestią polską w XIX i pierwszej połowie XX w. Ukazuje antypolskie strategie imperialnego centrum, jego ideologię oraz jej twórców. Przedstawia także cele i kontekst komunistycznego „eksperymentu polskiego”, realizowanego przez totalitarne „czerwone imperium” w XX w. Ukazuje przyczyny jego zakończenia „operacją polską” NKWD z lat 1937–1938, największym etnicznym ludobójstwem przed II wojną światową w Europie. Prezentowana książka przedstawia ideologiczny i polityczny wymiar zmagań z kwestią polską imperium rosyjskiego i sowieckiego, zarówno jego „białej” jak i „czerwonej” formy do pierwszej połowy wieku XX. Obie te epoki polityki Rosji wobec jej wieloetnicznych peryferii łączyło podobne wyzwanie – próba uporania się ze spuścizną I Rzeczypospolitej zniszczonej w końcu XVIII w. To z jej „życia po życiu” wzięła się kwestia polska nazywana w Rosji „fatalną sprawą”, czyli kompleks problemów wywołanych dążeniami Polaków do zachowania swej tożsamości oraz odzyskania suwerennej państwowości. Podejmujące tę problematykę źródłowe studia zamieszczone w tym tomie oparte zostały na rozległych kwerendach w archiwach postsowieckich, prowadzonych od ich otwarcia na początku lat 90. XX w. Ukazują one debaty rosyjskich i sowieckich imperialnych elit oraz kierunki polityki wobec Polaków i kwestii polskiej. Część pierwszą książki tworzą dwa obszerne szkice ukazujące wpływ zagadnienia polskiego na ewolucję teoretycznych założeń i praktycznej strategii Rosji wobec zachodnich peryferii od panowania Mikołaja I. Ukazują odpowiedzi imperialnego centrum na polskie wyzwanie. Towarzyszyły temu ewolucja form oficjalnej ideologii i administracyjnych działań, także wobec innych okrain, od teorii „oficjalnej narodowości” i równolegle do niej tworzonej koncepcji „trójjedynego narodu rosyjskiego” w epoce Mikołaja I po „akcję afirmatywną imperium” za Aleksandra II i imperiocentryczny konserwatywny nacjonalizm za Aleksandra III. W części drugiej książki znalazły się obszerne, źródłowe opracowania poświęcone autorom głównych kierunków imperialnej polityki wobec Polaków, szczególnie w drugiej połowie XIX w. Reprezentowali oni koncepcje najważniejszych nurtów rosyjskiej myśli – słowianofilów, panslawistów, liberałów i konserwatystów. Ostatnia, trzecia część książki ukazuje kontynuację uruchomionych w XIX w. procesów depolonizacji dawnych Kresów I Rzeczypospolitej oraz zmagań z problemem polskim po 1917 r., w totalitarnym ZSRS, mającym kształt odrodzonego w nowej formie wieloetnicznego „czerwonego imperium”.
Szczegóły
- Data wydania
- 17 sierpnia 2024
- Liczba stron
- 836 str.
- Wydawnictwo
- Instytut Historii PAN
- Język
- polski
- Format
- papier
- Czas czytania
- 13 godz. 56 min.
- Gatunek
- historia
- ISBN
- 9788366911840
Inne książki autora
(14)Opinie czytelników
Oceń tę książkę
Kiedy przeczytana?
Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.
Dodaj „Co zrobić z Polską? Sprawa polska w ideologiach i strategiach imperium rosyjskiego i sowieckiego wobec peryferii" do swojej półki
Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.
Trzy półki czytelnicze
Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.
Oceny i recenzje
Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.
Statystyki i wyzwania
Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.
Rekomendacje i grafiki
Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.