Ci, którzy mówią. Ci, którzy milczą

Chiara Valerio rzuca wyzwanie czytelnikom i stawia go przed pytaniem, czy naprawdę znasz tych, którzy są Ci bliscy? Czy znasz rodzinę i przyjaciół? Czy obraz jak widzą nas inni ukazuje nasze prawdziwe ja? #ciktórzymówiąciktórzymilczą to powieść, gdzie punktem wyjścia jest śmierć Vittorii. Kobiety znanej, poważanej, zasłużonej dla społeczności, przyjaciółki Lei. Główna bohaterka nie może pogodzić się ze śmiercią bliskiej osoby i szuka przyczyny tej tragedii. Ona nie szuka mordercy w sensie prawnym; ona szuka sensu w życiu kobiety, która wymykała się wszelkim definicjom. Odkrywa, że Vittoria była jak kameleon. Dla jednych była przyjaciółką, dla innych zagadką, dla jeszcze innych zagrożeniem. Autorka stawia fundamentalne pytanie: CZY NASZE „JA” ISTNIEJE OBIEKTYWNIE, CZY JEST JEDYNIE SUMĄ PROJEKCJI INNYCH LUDZI? Milczenie Vittorii i nie odkrywanie siebie, nie jest pustką, to tarcza. Valerio analizuje, jak sekrety z przeszłości kształtują naszą teraźniejszość i jak bardzo boimy się autentyczności, wybierając bezpieczne role społeczne. Poprzez postać Lei obserwujemy proces konfrontacji z własnymi brakami. Szukając prawdy o Lei, bohaterka tak naprawdę próbuje zrozumieć własne pragnienia i ograniczenia. Odkrywa też jakim teatrem pozorów jest miasteczko Scauri. W tej powieści ta prowincjonalna miejscowość nie jest tłem wydarzeń, ale zbiorowym organizmem, pełnoprawnym bohaterem, który rządzi się własnymi prawami, jest decydentem, sędzią. Włoska prowincja lat 70-tych to głownie plotki i ostracyzm, informacja jest walutą, to o czym się mówi buduje hierarchię, ale to, o czym się milczy, utrzymuje status quo. Vittoria jako kobieta z nieznaną przeszłością, niezależna budzi lęk i fascynację. Takie jednostki nie pasują do przyjętych norm i są narażone na ostracyzm. Tu nie ma ciepłych relacji, ale są napięcia społeczne, kulturowe i klasowe. Chiara Valerio napisała powieść o ciężarze milczenia. To lektura dla tych, którzy w literaturze szukają pytań, a nie gotowych odpowiedzi. To książka o tym, że każdy z nas ma w sobie „strefę cienia”, do której nikt inny nie ma dostępu i o tym, że próba jej sforsowania zawsze zmienia obserwatora. To nie jest łatwa lektura, ale warto poświęcić jej uwagę, szczególnie jeśli szukamy w literaturze czegoś więcej niż rozrywki.