Chleb rzucony umarłym

Książkę tę czytałam w szczególnym czasie mijając na ulicach Warszawy ludzi z żółtymi żonkilami przypiętymi do klap płaszcza. Codziennie od lat przechodzę koło Umschlagplatz i kroczę po specjalnych płytach chodnikowych które pokazuję gdzie stał mur getta, getta w obrębie w czasie wojny Niemcy stłoczyli ponad 450 tysięcy osób (głównie mieszkańców Warszawy ale nie tylko). Ta "dzielnica żydowska" była faktycznie więzieniem z którego wyjście było jedno: przez obozowy komin, najczęściej pobliskiej Treblinki. Bogdan Wojdowski przeżył bo w porę został wysłany przez rodziców (wraz siostrą) na aryjską stronę. Jednak wspomnienia z tamtego okresu, obraz ludzkiej bezsilności i strachy zatruły mu życie tak że popełnił samobójstwo w wieku 64 lat. "Chleb rzucony umarłym" to zapis kilkunastu miesięcy które autor spędził w gettcie. Zapis niezwykle szczegółowy, pełen zarówno problemów dnia codziennego (głód, wszy, ciągły strach) jak i życia duchowego i religijnego bo opisów świąt żydowskich, cytatów z Pisma i modlitw jest w tej książce bardzo wiele. To sprawia że jest to lektura trudna, wymagająca od czytelnika maksymalnego skupienia bo powiedziałabym nawet że ta warstwa religijno-duchowa jest w książce dominująca. Same wydarzenie opisywane przez autora snuję się powoli, jakby sennie. Wymagająca jest również narracja w której nie ma naturalnych pauz. Jedne obrazy zmieniają się w kolejne i tak wciąż i wciąż. To książka bez finału, urywająca się jakby w połowie. Jednak finał dopisało samo życie. Finał tragiczny pokazujący że Bogdan Wojdowski wyszedł z getta ale getto nie wyszło z niego. Żal że takie świadectwa pokrywają się kurzem. Z ciekawości poprosiłam w mojej bibliotece o sprawdzenie kiedy ostatnio "Chleb rzucony umarłym" był czytany. Okazało się że w 2013 roku...