Chindōgu

„Chindōgu” Marty Sobieckiej to książka, która zyskuje wraz z upływem czasu. Im dłużej o niej myślę, tym bardziej ją doceniam. Moja przygoda z tym światem potoczyła się jednak nietypowo, bo zaczęłam od „Kaori”, a dopiero później sięgnęłam po wcześniejsze tomy. I wbrew pozorom wcale nie uważam tego za błąd. Czytając „Chindōgu”, wróciłam do świata, który był mi już znany, ale tym razem wydał się głębszy i bardziej niepokojący. To nie jest książka nastawiona na szybkie tempo czy nagłe zwroty akcji. Zamiast tego stawia na refleksję (nad technologią, wolną wolą i nad tym, jak często moralność ustępuje miejsca interesom bogatych i wpływowych). Ten spokojniejszy rytm narracji bywał dla mnie momentami wymagający, ale ostatecznie uważam go za dużą zaletę (bo pozwala skupić się na tym, co w tej historii najistotniejsze!). Kaori Nakamura to bohaterka, którą śledzę z zainteresowaniem, nawet jeśli nie zawsze udaje mi się nawiązać z nią emocjonalną więź. Jej zdystansowanie, zmęczenie i chłód wydają się naturalną reakcją na świat, w którym funkcjonuje - balansujący na granicy tego, co ludzkie i cyfrowe. To postać daleka od heroizmu, momentami niewygodna, ale właśnie dzięki temu autentyczna. Bardzo przemawia do mnie metafora ukryta w tytule. Chindōgu - przedmioty, które mają sprawiać wrażenie użytecznych, a w rzeczywistości okazują się zbędne - trafnie oddają sposób, w jaki w tej powieści przedstawiona jest technologia. Hologramy zmarłych, cyberterapie, VR czy bioboty jednocześnie zachwycają i niepokoją. Pozostaje pytanie, czy rzeczywiście pomagają żyć, czy raczej pozwalają uciec od bólu, odpowiedzialności i prawdziwych relacji? Wspaniały jest też japoński klimat powieści, obecny nie tylko w estetyce, ale przede wszystkim w mentalności postaci i społecznych zależnościach. Tradycyjne schematy, patriarchat, podwójne standardy i ostracyzm wobec ofiar funkcjonują tu ramię w ramię z nowoczesną technologią. Dzięki temu świat przedstawiony wypada niezwykle wiarygodnie i zaskakująco blisko rzeczywistości. „Chindōgu” to cyberpunk stonowany i pełen refleksji, skupiony na człowieku. Nie epatuje wizją przyszłości, lecz zadaje ciche pytania o to, czy w świecie naszpikowanym udogodnieniami sami nie stajemy się czymś zbędnym (kolejnym chindōgu, które łatwo wymienić). Bardzo liczę na to, że jeszcze spotkam się z Kaori Nakamurą. Jej historia i świat, w którym przyszło jej żyć, zostawiły u mnie ogromny niedosyt (taki, który zdecydowanie zachęca do dalszego czytania) :D