Bunt Murzynów

Rewelacyjna, tłumaczona na wiele języków książka murzyńskiego pisarza Lomaxa przynosi najpełniejsze w dotychczasowej literaturze wyjaśnienie przyczyn i przebiegu buntu amerykańskich Murzynów. Autor pokazuje problem murzyński od wewnątrz. Prowadzi na ulice Harlemu, do kościołów i szkół Południa, na mityngi i demonstracje, na rozmowy z prostymi ludźmi i działaczami. Pisze o murzyńskich organizacjach, o ich celach, współdziałaniu i rywalizacji, otwarcie omawia ich zasługi, błędy i przyczyny niepowodzeń. Mówi o ludziach, o przywódcach murzyńskiego ruchu — jak Martin Luther King, Roy Wilkins, Eliasz Mahomet czy zabity niedawno Malcolm X — a także o ludziach z ulicy, o służących i kupcach, duchownych i artystach, politykach i studentach. Sięga w przeszłość, tłumacząc historyczne tło sprawy, zastanawia się nad przyszłością ruchu i nad jego odbiciem w sprawach międzynarodowych. Operowanie faktami, dociekliwa ich analiza, głębokie uczuciowe zaangażowanie i temperament rasowego publicysty sprawiają, że jest to "jedna z najbardziej dramatycznych i największej wagi książek o Murzynach w Stanach Zjednoczonych". Dla polskich czytelników autor napisał specjalne uzupełnienie omawiające wypadki 1964 roku. * "KIMŻE JEST WIĘC W KOŃCU MARTIN LUTHER KING? Przede wszystkim Martin Luther King jest najprzedniejszym tłumaczem murzyńskiego znużenia na język zrozumiały dla Murzynów i wywołujący ich oddźwięk. Jest to magią licznych sławnych wystąpień Kinga. W jakiś instynktowny sposób pomaga on Murzynom zrozumieć, co czują i dlaczego tak czują. I jest pierwszym duchownym murzyńskim, jakiego słyszałem, który potrafi zredukować kwestię murzyńską do zagadnień ducha, a jednak tak natchnąć lud, by szukał rozwiązania po tej stronie Jordanu, a nie w życiu pośmiertnym. Po drugie, będąc zwolennikiem niestosowania przemocy, Martin Luther King jest w stanie związać z walką Murzynów tysiące białych Amerykanów. Nieraz obserwowałem, jak biali ludzie reagują, widząc go z bliska i zawsze, bez wyjątku, są oni porwani jego poświęceniem dla sprawy protestu bez używania przemocy. Amerykańscy Murzyni są jedyną grupą w dzisiejszym świecie, która podchodzi do swoich problemów wyrzekając się przemocy. I tu jest właśnie sedno sprawy: dr King mówi poważnie o niestosowaniu przemocy. Wierzy on obecnie, że człowiek, który nadstawi drugi policzek, wygra bitwę, gdyby zaś zdarzyło się, że przegra — wygrają wojnę jego dzieci. Oto jakim jest Martin Luther King młodszy — człowiek i obrońca praw obywatelskich."