Buddenbrookowie. Upadek pewnej rodziny

Czego dowiedziałem się z lektury Buddenbrooków? Że w dziewiętnastowiecznej Lubece roiło się od rudych osobników. I niewiele ponadto. To oczywiście nie do końca prawda. Nie mogę nie doceniać maestrii Manna objawiającej się na wielu polach. Przede wszystkim jest on, jak wiadomo, znakomitym stylistą. Powieść jest też starannie skonstruowana, a narracja tkana jest przy użyciu rozmaitych środków, ze świetnym zastosowaniem skrótów i przybliżeń. W całościowym ujęciu jest to wreszcie udana, nie tak znowu oczywista i bardzo zjadliwa satyra na mieszczańską mentalność rozpięta na tle zmieniającego się świata, choć stanowiące jej element drobiazgowe opisy strojów i wystrojów przyprawiały mnie niekiedy o białą gorączkę. Ponadto u bardzo przeze mnie cenionej profesor Łukasiewicz wyczytałem, że Mann mocno posiłkował się przy pisaniu historią własnej rodziny, zarysował w powieści opozycję między Schopenhauerem a Nietzschem, zamieścił też mnóstwo nawiązań do „Baśni” Andersena, które dodatkowo bardzo sprytnie poplątał. I w końcu dzięki pani profesor uporządkowałem swoje mętne intuicje odnośnie do uwag na temat relacji między sztuką a życiem, jakie powtykał w różne miejsca „Buddenbrooków” autor. Wszystko to jednak za mało. Muszę przyznać, że wolę późnego, otwarcie figlarnego Manna, który po otrzymaniu Nobla („przede wszystkim za wielką powieść <<Buddenbrookowie>>”) nie musiał już niczego udowadniać i niczym Tomasz Buddenbrook, mógł wyzwolić się spod narzuconych sobie samemu, sztywnych rygorów, choć samo wyzwolenie przybrało na szczęście u obu Tomaszów całkowicie różne formy.