Bóg techy. Jak wielkie firmy technologiczne przejmują władzę nad Polską i światem

Myślałam, że po książce Shoshany Zuboff już niewiele mną wstrząśnie w temacie wpływu cyfrowych technologii na codzienność i przyszłość człowieka. Tymczasem ta pozycja spowodowała u mnie totalną depresję i zarazem ulgę, że nie mam trzynastu lat i nie urodziłam się ze smatrfonem w ręce. Tytuł mówi sam za siebie a Autorka dobitnie i wnikliwie wypunktowała mnóstwo aspektów współczesnego życia w obecności, a w zasadzie to w zależności od wirtualnych produktów, które w jak najbardziej realny sposób kształtują nasze działania. Rewolucja cyfrowa przypomina nieco wszystkie inne rewolucje - niesie wielki entuzjazm, ogromne nadzieje na lepszą przyszłość i wygodę w codziennym życiu dla wszystkich. I jak każda rewolucja, miażdży miliony bytów, które stają jej na drodze. Ogromnie szkoda, że tymi bytami jesteśmy my - jednostki, grupy, społeczności, a pewnie niedługo i państwa. Kreatorzy genialnych, ponadnarodowych technologicznych rozwiązań (no nie muszę chyba przytaczać tych wszystkich GAFAs, FANGAs, GAFAMs etc. żeby wiadomo było o jakich gigantów chodzi) nie zadawalają się swym olbrzymim sukcesem marketingowym, ale prą do przodu jak rozpędzony byk i są tak głodne sukcesu, jakby były pierwszym pokoleniem wyrosłym z galicyjskiej nędzy. Wartość paru zaledwie firm to już biliony dolarów i niewykluczone, że wkrótce przeskoczy o kolejny, niewyobrażalny dla normalnych firmowych budżetów, rząd wielkości. To nie jest dziki kapitalizm ale miękki, pozornie przyjazny i wiele obiecujący lobbing w białych rękawiczkach, prowadzący do uzależnienia kluczowych dziedzin nauki i przemysłu od ich produktów. Nie w jednym państwie, nie w jednej korporacji, nie na jednym kontynencie - po prostu wszędzie! Wszystko w otoczce troski o zrównoważony rozwój, współpracy w imię postępu, wyciągania młodego pokolenia z biedy i zacofania technologicznego - no nie ma się do czego przyczepić! A jednak okazuje się, że korzystanie z tych słodkich owoców powoduje ubożenie wielu grup społecznych - taksówkarze zostali zapędzeni w kozi róg przez Ubera, hotelarze muszą odpalać działę Bookingowi, restauratorzy gonią w piętkę, bo Glovo i inne Pyszne pobierają swoje marże, artyści filmowi nie otrzymują tantiem, bo Netflix nie przewidział dla nich takiej opcji. Naukę i innowację popsuto w sposób doskonały, bo ci wielcy skupują na potęgę wszystkie ciekawe patenty, podbierają uczelniom pracowników, zmuszając ich do lojalości wobec siebie, miażdżą startupy, zagarniając każdą innowacyjną myśl i wynalazców do swoich centrów badawczych, i tak dalej, i tak dalej. Dodajmy jeszcze do tego sianie dezinformacji w sferze publicznej i ingerowanie w politykę, a niech tam masy mają temat do skakania sobie do oczu! Wszystko dzięki gargantuicznym budżetom, które urosły na niepłaceniu podatku cyfrowego, gigantycznych zyskach z reklam i pozycji monopolisty. Jest z czego organizować konferencje, doposażać szkoły we własny sprzęt, wystawiać królewskie kolacje dla decydentów, sabotować niekorzystne dla nich postępowania sądowe i zatrudniać byłych polityków, którzy kiedyś walczyli z monopolami, a dziś z równą siłą lobbują za monopolistami. Nawet byłoby z czego opłacać odszkodowania, ale lepiej nie stwarzać precedensów. Najbardziej niepokojące wydaje mi się skupianie w jednym miejscu wszystkich technologii związanych z rozwojem sztucznej inteligencji. Co z tego wyniknie dla ludzkości w najbliższych latach, strach nawet pomyśleć. Bo w oficjalnym dyskursie wszytko dzieje się dla dobra człowieka, a rzeczywistość pokazuje zgoła odmienne oblicze. Szykuje nam się orwellowski świat pełen proli i innego ludzkiego mięsa, rządzony przez .... No właśnie - kogo? Z całej narracji wynika, że politycy, niezależnie od swych barw, to tylko narzędzia w rękach zręcznych demagogów spod flagi Big Tech. W zasadzie niedługo nadejdzie czas, kiedy będą marionetkami pod władzą grupki zdolnych chłopców o niejasnych intencjach. Nie będzie rządów, za to może powstanie jeden ogólnoświatowy - Bezrząd? Nierząd? Suprarząd? Do czego nas namówi? Bo zmuszać nie musi - sami pójdziemy za sztucznie wytworzonymi "ekspertyzami" z social mediów, jak owce na rzeź... Myśłałam, że największym zagrożeniem ze strony bigtechówjest woda w mózgach dzieci i nastolatków karmionych TikTokiem. Ale to tylko czubek góry lodowej i początek wielkiej "pieriekowki" na niespotykaną dotąd skalę. Już powoli znamy odpowiedzi na pytania - kto zbiera dane, kto o nich decyduje i kto decyduje o tym, kto decyduje. Horror i droga bez odwrotu! A jednostkowe heroiczne akty cyfrowych detoksów są równie skuteczne jak przestawienie kota na wegańską dietę.