Blade Runner. O prawach quasi-człowieka

► Uważam, że zajęcie się problemem potencjalnego nadania praw osobowych (lub jakiegoś ich ekwiwalentu) robotom, jest nie tyle trafne, ile konieczne. Dotychczas wybiórcze pytania na temat prawnej relacji człowiek – maszyna, a także statusu inteligentnych maszyn w świecie, który ludzie wciąż chcieli uważać za swój, podejmowano na łamach literatury science fiction oraz w kinie. Naturalnym sposobem zainicjowania debaty prawniczej było oparcie się na tych dwóch filarach. Autorzy artykułów wybrali powieść Philipa Kindreda Dicka pt. CZY ANDROIDY ŚNIĄ O ELEKTRYCZNYCH OWCACH?* oraz luźno nawiązujące do jej fabuły filmy BLADE RUNNER i BLADE RUNNER 2049. Mimo zróżnicowanych dróg, jakimi podążyli, w ich tekstach powraca wspólne pytanie: „Co czyni człowieka człowiekiem (a tym samym gwarantuje mu prawa człowieka)?" Filmy i książka są tu punktem wyjścia, a zarazem umożliwiają ukazanie intelektualnego potencjału Autorów. Każdy z nich ma coś ciekawego do powiedzenia. Całość wypada znakomicie. ◄ Z recenzji prof. Macieja Jońcy ► Pytaniem nas nurtującym jest czy jeśli dzięki technologii przyszłości da się stworzyć żywy organizm na kształt człowieka, będzie on mógł stać się podmiotem prawa, a co za tym idzie czy ten twór może zostać objęty ochroną prawną, jaką zapewnia dziś ludziom system ochrony praw człowieka? (…) Tytułowy problem jeszcze jakiś czas temu mógł się wydawać pomysłem aktualnym tylko dla pisarzy i miłośników literatury oraz filmu science fiction. Dziś już z całą pewnością wiemy, co po części uzmysłowiła nam praca nad prezentowaną tu książką, że nie jest to jedynie wydumany pomysł filozofów ani też wyłącznie tematyka dzieł fantastyczno-naukowych. Kwestia przez nas poruszona prędzej czy później stanie się doniosłym problemem nie tylko naukowym, ale przede wszystkim praktycznym, ze wszystkimi tego konsekwencjami… ◄ Prof. Kamil Zeidler, fragment Prologu Książka BLADE RUNNER. O PRAWACH QUASI-CZŁOWIEKA ukazuje się w serii wydawniczej Studia z Estetyki Prawa, funkcjonującej na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Wielowiekowe i głęboko humanistyczne tradycje prawnicze sprawiają, że często prawnicy to nie tylko zwykli rzemieślnicy prawa, ale też artyści na usługach samej Iustitii. Uniwersytety zaś, na których od średniowiecza prawo było jednym z czterech podstawowych fakultetów, to nie szkoły zawodowe, a universitas, czyli wspólnoty nauczających i uczących się ku chwale prawdy, sprawiedliwości, równości, dobra i piękna. Ta ostatnia idea i wartość, w połączeniu ze studiami nad prawem, jest motywem przewodnim Studiów z Estetyki Prawa. [lewe skrzydełko] ____________ * Poprawny polski tytuł: BLADE RUNNER. CZY ANDROIDY MARZĄ O ELEKTRYCZNYCH ŁOWCACH? (pierwsze oficjalne wydanie polskie 1995 < pierwsze wydanie, klubowe,z roku 1986, nosi tytuł ŁOWCA ROBOTÓW >). [przyp. mój, MSN]