Biała Maria

To reportaż do jakich przyzwyczaiła nas Hanna Krall. Mocno poszarpany, literacki, urywający zdania, zmuszający do sprawdzania kilka kartek wstecz. Tutaj warto spełnić jeszcze jeden warunek pełnego pojmowania - warto znać "Dekalog VIII" Krzysztofa Kieślowskiego (i inne!) Biała Maria - jeden z cennych, porcelanowych serwisów, jak inne drugie przedmioty, stawał się w czasie wojny i po niej, zwykłą walutą. Diament wart miliony dawał spokój, odwracał wzrok wroga. Biała Maria, tak subtelna, warta była bochenek chleba i jeszcze ciut jedzenia zawiniętego w tobołek. Wysiedlenia Niemców z zachodnich ziem często bywały barterem, żyjesz, bo masz co dać. To tam wzbogacił się Jan S., którego wojenna sława zaprowadziła w szeregi służby bezpieczeństwa. A Jan S. to ten, który u Kieślowskiego odmówił świadkowania na chrzcie, mogącym dać życie małej Żydówce z żółtymi włosami. Przychodził Kieślowski do Hanny Krall i pytał. O życie pytał, żydowskie, wiele razy przywracane, wiele razy odbierane. Z jej reporterskich zdobyczy wyrywał tematy. Zmieniał je potem, tu dodał, tu ujął. Wspierał wizje pracą Adwokata -Scenarzysty, a nad wszystkim wisiał bat cenzury, zachłanności i kłamstwa. Filmu zmienić się nie da, ale dało się odszukać ślady bohatera. Jego samego już nie, nie żył on ani jego żona. Krok po kroku reporterka poszła za ich życiem. Przez wojnę, zawahanie, komunę, sąd. A nad tym życiem ciągle stoi ósme przykazanie z dekalogu katolickiego, z Dekalogu filmowego - Nie będziesz dawał fałszywego świadectwa... Bo jakże to tak chrzest świadczyć, gdy nieprawda. Bo jakże to tak nie świadczyć, skoro życie idzie uratować... Hanna Krall na strzępki rozrywa ludzkie historie, znów pyta. O kłamstwo, o świadectwo, o wybór. Ta nowa wersja "Białej Marii" AD2020 szersza jest o papierosy i pytania reżysera, o życie Scenarzysty, prześladowanie i pytanie o to czy jego życie, czy śmierć lepsza będzie dla dzieci. O szczegóły życia tamtych S., którzy odmówili. O Polskę, o dwóch Władysławów Sokołów, którzy byli niczym Weroniki Kieślowskiego ("Podwójne życie Weroniki"). Znów Kieślowski i historie złożone z ułamków prawdy. Prawdy noszonej w sercu tej czarnulki, co kiedyś żółte włosy miała. Trudna to książka, ale kochającym mroczne czasy w ICH relacjach, polecam bez wahania. Pani_Ka Czyta Dziękuję Wydawnictwu Literackiemu