Bezpieczeństwo społeczne. Pojęcia - Uwarunkowania - Wyzwania

W tworzeniu bezpieczeństwa narodowego Polski w XXI wieku konieczne i niezbędne jest uwzględnianie tych obszarów działalności państwa i społeczeństwa, które przesądzają o trwaniu i rozwoju w sferze wewnętrznej oraz na arenie międzynarodowej. Badacze stosunków międzynarodowych, politolodzy oraz specjaliści w zakresie nauk o bezpieczeństwie są zgodni, iż współcześnie o potędze państwa i dobrobycie jego obywateli nie przesądza już tylko siła militarna, ale wiele innych czynników, w tym: gospodarczych, ekonomicznych, kulturowych i społecznych. Rozpatrując zatem problematykę bezpieczeństwa narodowego przez pryzmat wielu jego rodzajów, zainteresowanie badawcze autorów niniejszej publikacji skoncentrowało się na stosunkowo mało dotychczas rozpoznanej naukowo problematyce jaką jest bezpieczeństwo społeczne, rozumiane najogólniej jako ochrona egzystencjalnych podstaw życia ludzi, zapewnienie możliwości zaspokajania indywidualnych potrzeb (materialnych i duchowych) oraz realizacji aspiracji życiowych przez tworzenie warunków do pracy i nauki, ochronę zdrowia oraz gwarancje emerytalne. Bezpieczeństwo społeczne obejmuje całokształt działań prawnych, organizacyjnych i wychowawczych realizowanych przez podmioty rządowe (narodowe i ponadnarodowe),samorządowe, pozarządowe oraz samych obywateli, które mają na celu zapewnienie pewnego poziomu życia osobom, rodzinom, grupom społecznym oraz niedopuszczenie do ich marginalizacji i wykluczenia społecznego. Chodzi tu zwłaszcza o zapewnienie pomocy ludziom, którzy czasowo lub trwale są niezdolni do pracy zawodowej, znaleźli się przez własną niezaradność w trudnych sytuacjach życiowych lub ze względu na zaistniałe okoliczności zewnętrzne (np. powódź, pożar) doświadczyli pogorszenia warunków życia. Warto jednak zaznaczyć, iż oferowana pomoc i wsparcie społeczne nie może prowadzić do tzw. bezradności i bierności obywatelskiej, czyli oczekiwania, że państwo rozwiąże za obywateli wszystkie problemy życiowe.