Bella, ciao

Jakieś gdzieś (w Polsce prawdziwej czy alternatywnej?),jakieś powojenne (postapokaliptyczne?) kiedyś… Bardzo mi odpowiada ta nieokreśloność czasu i miejsca, jak w jakiejś greckiej anty-tragedii. Grupa zdemilitaryzowanych post-żołnierzy przemierza zniszczony i bezludny świat, bo ma do wykonania misję: odebrać (jakiegoś) wysłannika i dalej zrobić z nim nie wiadomo co. Ale posłuszni swemu dowódcy, żołnierze nie zadają pytań. I tu ich zastajemy, jak wkraczają do nadmorskiego powojennego Lanzig (Łańska, Łącka),gdzie już za chwilę i na chwilę ich losy przetną się z losem innych bohaterów dramatu: bandy sowieckich żołnierzy powracających z frontu, miejscowej dziewczyny, dzikiego dziecka, zabłąkanego szwedzkiego doktora i grupy mieszkańców nadmorskiego miasteczka. Trochę dramatycznych wydarzeń i trochę też trupów - jak to na (po)wojnie… I tyle. Właśnie splot - krótki splot losów i zdarzeń - jest bohaterem tej powieści. Misja grupy pułkownika Szesta uzasadnia jej obecność na świecie, w którym stają się powoli niepotrzebni, “obojętni tej szarej ziemi, obojętni niebu”. A jeśli i ta misja to blaga? Jeśli to wybieg starzejącego się dowódcy, by - choćby i wbrew ich woli - ocalić członków swojej drużyny? Czy bohaterska śmierć po nic więcej dla nich waży, niż możliwość spokojnego życia w oddaleniu od parszywiejącej ojczyzny? Doskonale udało się autorowi oddać beznadzieję, chaos i przypadkowość ludzkiego losu w powojennej zawierusze. Z jednej strony wydarzenia się kreuje, a z drugiej im poddaje; niewiele tu działań planowych i logicznych. Decyzje podejmować należy szybko i szybko mierzyć się z ich konsekwencjami. Postaci - choć szkicowane na szybko - są niejednowymiarowe i każda z nich ma jakieś swoje rysy i oparzeliny. Bawi się do tego autor popkulturą nam już współczesną; czytelnik uważny znajdzie wiele odniesień i cytatów z innych autorów, do których zresztą sam pisarz przyznaje się w nocie po powieści. Książka zdecydowanie warta poświęcenia jej wieczora czy dwóch. Może dać do myślenia. Moje pierwsze spotkanie z wydawnictwem Filtry (no, może dubletowe, bo mam teraz i coś ich w audio na rozkładzie) i już wiem, że będzie ono dla mnie ważne; szkoda, że do ulubionych można dodawać jedynie pisarzy, a nie na przykład właśnie wydawnictwa literackie…